Tóm tắt: Think Like a Billionaire không dạy cách trở thành tỷ phú trong vài bước. James Altucher tìm hiểu cách những người thành công nhìn vấn đề, xây kỹ năng và hành động khi chưa có đủ câu trả lời. Với chủ tiệm và nhân viên người Việt ở Mỹ, bài học đáng dùng nhất là mở rộng lựa chọn rồi thử một bước nhỏ. Tư duy lớn bắt đầu từ cách mình xử lý công việc hôm nay.
Một ngày bận rộn thường ép mình nhìn mọi việc theo một đường thẳng.
Khách phàn nàn thì giảm giá. Nhân viên nghỉ thì chủ làm thay. Công việc bế tắc thì nghỉ việc. Doanh thu chậm thì chạy thêm quảng cáo.
James Altucher đề nghị mình dừng lại trước khi chọn con đường quen thuộc. Hãy nhìn rộng hơn. Liệt kê thêm lựa chọn. Rồi thử một bước đủ nhỏ để mình học mà vẫn kiểm soát được phần thua.
Đó là phần đáng nhớ nhất của Think Like a Billionaire.
Trở lại vai chính trong công việc của mình
Altucher đặt ra một câu hỏi thẳng: bạn đang làm nhân vật chính trong câu chuyện của mình, hay đang sống theo quyết định của người khác?
Một nhân viên chỉ chờ sếp giao việc sẽ luôn bị giới hạn bởi bản mô tả công việc. Một chủ tiệm chỉ phản ứng với lịch hẹn, khiếu nại và hóa đơn sẽ dành cả ngày dập lửa.
Trở lại vai chính không đòi hỏi phải nghỉ việc hay mở công ty. Nó bắt đầu bằng việc tự chọn một vấn đề mình muốn giải quyết.
Nếu quầy lễ tân thường xuyên bỏ lỡ cuộc gọi, một nhân viên có thể ghi lại giờ cao điểm và đề nghị cách chia người trực điện thoại. Nếu khách mới ít quay lại, chủ tiệm có thể xem lại cách chào khách, cách đặt lịch lần sau và cách xử lý khi dịch vụ chưa đúng ý.
Người đứng xem nói: “Chỗ này lúc nào cũng vậy.”
Người giữ vai chính hỏi: “Phần nào nằm trong tay mình?”
Câu hỏi đó đổi cách mình bước vào ngày làm việc.
Xây một bộ kỹ năng thay vì tìm một tài năng đặc biệt
Nhiều người chờ tìm ra thứ mình giỏi nhất. Cuốn sách gợi ý một hướng thực tế hơn: ghép nhiều kỹ năng khá lại với nhau.
Một chủ tiệm không cần là người giỏi nhất ở mọi mặt. Biết đọc con số, nói chuyện với nhân viên, xử lý khách khó và viết một bài quảng cáo rõ ràng đã tạo ra một bộ kỹ năng có giá trị.
Một nhân viên cũng vậy. Tay nghề tốt giúp mình làm đúng dịch vụ. Khả năng lắng nghe giúp mình hiểu khách. Cách giải thích rõ ràng giúp khách tin tưởng và quay lại.
Từng kỹ năng riêng có thể bình thường. Khi đi cùng nhau, chúng tạo nên lợi thế khó thay thế.
Cách học cũng cần thay đổi. Chọn một người để học. Chọn một người cùng trình độ để luyện. Sau đó giải thích lại điều vừa học cho người khác. Nếu chưa nói được bằng lời đơn giản, mình vẫn chưa hiểu đủ rõ.
Mỗi tuần giỏi thêm một phần nhỏ. Sau một năm, cách mình làm việc sẽ khác hẳn.
Nghĩ như người chơi cờ: tìm nhiều nước đi trước khi chọn
Khi gặp một vấn đề, đầu óc thường bám lấy phương án đầu tiên.
Khách lớn muốn hủy hợp đồng. Nhân viên muốn tăng lương. Mình không còn thích công việc hiện tại. Phản ứng đầu tiên dễ bị cảm xúc kéo đi.
Altucher dùng tư duy của một người chơi cờ: liệt kê các nước đi có thể thực hiện ngay, rồi xem mỗi nước sẽ dẫn tới đâu.
Nếu một nhân viên thấy công việc không còn đường tiến, các lựa chọn có thể gồm:
- Nói chuyện với quản lý về trách nhiệm mới.
- Xin học một kỹ năng đang thiếu trong đội.
- Chuyển sang ca hoặc bộ phận phù hợp hơn.
- Tìm việc khác trong lúc vẫn giữ thu nhập hiện tại.
- Xây thêm nguồn thu từ một kỹ năng mình đã có.
Với chủ tiệm, doanh thu chậm cũng có nhiều đường xử lý. Gọi lại khách cũ. Xem lịch để tìm giờ trống lặp lại. Sửa cách đặt lịch lần sau. Tập trung vào một dịch vụ có nhiều khách quay lại. Hỏi năm khách thân vì sao họ tiếp tục đến.
Viết ra nhiều lựa chọn chưa giải quyết được vấn đề. Nó ngăn mình quyết định quá sớm.
Khi nhìn thấy nhiều đường, mình bớt bị mắc kẹt trong một đường.
Thử nhỏ để học nhanh và giữ phần thua trong tầm tay
Nhiều câu chuyện trong sách bắt đầu bằng một bước nhỏ.
Sara Blakely giữ công việc bán máy fax trong lúc phát triển Spanx. Daymond John làm và bán từng đợt sản phẩm nhỏ trước khi FUBU trở thành một thương hiệu lớn. Richard Branson thường thử một ý tưởng ở quy mô có thể kiểm soát rồi mới đi tiếp.
Điểm chung là họ không đợi mọi thứ hoàn chỉnh. Họ cũng không đặt toàn bộ cuộc sống vào một lần thử.
Một chủ tiệm muốn thêm dịch vụ mới có thể thử với vài khách quen, ghi lại thời gian thực hiện và nghe phản hồi trước khi mua nhiều hàng. Một nhân viên muốn chuyển nghề có thể học một khóa ngắn, làm một dự án mẫu và nói chuyện với người đang làm nghề đó trước khi quyết định.
Mục tiêu của lần thử đầu là lấy thông tin.
Khách có muốn điều này không? Mình có làm được không? Phần nào khó hơn dự kiến? Việc gì cần sửa trước lần sau?
Ý tưởng trong đầu luôn sạch sẽ. Công việc thật luôn có ma sát. Một lần thử nhỏ cho mình thấy ma sát nằm ở đâu.
Chọn con người và quy trình trước sự chú ý
Cuốn sách kể nhiều câu chuyện về tiền, nhưng những bài học bền hơn lại nằm ở con người.
Ken Langone xây quan hệ bằng cách hiểu nhu cầu của người khác và giữ lời. Sara Blakely nghe chữ “không” suốt nhiều năm mà vẫn tiếp tục bán hàng. Ray Dalio xem sai lầm như dữ liệu để sửa quy trình. Nhiều người trong sách thành công vì họ biết làm việc cùng người khác qua thời gian dài.
Điều này rất gần với doanh nghiệp nhỏ.
Một bài đăng có nhiều lượt xem chưa chắc tạo ra khách quen. Một tháng doanh thu tốt chưa chắc tạo ra đội ngũ ổn định. Một nhân viên nói chuyện hay chưa chắc là người đồng đội đáng tin.
Hãy nhìn vào những việc lặp lại:
Người đó có đến đúng giờ không? Có báo sớm khi xảy ra vấn đề không? Có giữ lời với khách không? Có chịu học sau một lần làm sai không?
Danh tiếng được xây từ những chi tiết như vậy. Niềm tin cũng được xây như vậy.
Với nhân viên, làm tốt phần việc của mình là điểm bắt đầu. Biết giúp đội giải quyết vấn đề khiến giá trị của mình tăng lên.
Với chủ tiệm, quy trình rõ ràng giúp người tốt làm việc tốt hơn. Đừng để mọi quyết định đều phải chờ chủ có mặt.
Giữ tiền ở đúng vị trí
Tiêu đề cuốn sách dễ làm người đọc nghĩ đây là một cuốn sách chỉ nói về tiền. Altucher lại dành nhiều chỗ cho sức khỏe, quan hệ, sự tò mò, sáng tạo, tự do và khả năng giúp người khác.
Tiền cần thiết. Doanh nghiệp phải có lợi nhuận. Nhân viên cần thu nhập đủ để sống.
Nhưng tiền không sửa được một đội ngũ mất niềm tin. Tiền cũng không thay thế được kỹ năng, sự chính trực hay khả năng nhìn ra nhiều lựa chọn.
Một tuần kiếm được nhiều hơn nhưng làm hỏng quan hệ với khách lâu năm có thể là một tuần đi lùi. Một nhân viên nhận thêm trách nhiệm nhưng không học được gì mới có thể vẫn đứng yên.
Câu hỏi nên đặt ra là: công việc này đang xây thêm điều gì ngoài tiền?
Có thể đó là một kỹ năng mới. Một mối quan hệ tốt. Một quy trình giúp cả đội đỡ mệt. Một danh tiếng khiến người khác muốn làm việc cùng mình.
Những thứ đó cộng lại theo năm tháng.
Ba việc làm trong tuần này
- Chọn một vấn đề đang lặp lại. Viết vấn đề thành một câu rõ ràng. Tránh viết “công việc đang rối.” Hãy viết cụ thể như “ba tuần liên tiếp, ca chiều không gọi xác nhận lịch hẹn.”
- Liệt kê năm cách xử lý. Chưa đánh giá đúng sai trong lúc viết. Sau đó chọn một cách ít tốn kém, dễ thử và có thể cho kết quả trong bảy ngày.
- Rèn một kỹ năng nhỏ. Chọn kỹ năng đang cản công việc của bạn, như gọi lại khách, hướng dẫn người mới hoặc nói chuyện khi có bất đồng. Dành ba buổi trong tuần để học, luyện và giải thích lại cho một người khác.
Nghĩ như tỷ phú không đòi hỏi mình phải có nhiều tiền.
Nó đòi hỏi mình nhìn thấy nhiều nước đi hơn, xây kỹ năng qua thời gian và hành động khi bước đầu tiên đã đủ rõ. Với chủ tiệm hay nhân viên, công việc lớn vẫn bắt đầu bằng một vấn đề cụ thể và một lần thử nhỏ.
Tuần này, chọn một việc. Làm cho xong. Xem mình học được gì.
Nguồn: Think Like a Billionaire của James Altucher.
Câu hỏi thường gặp
Think Like a Billionaire có phải là sách dạy làm giàu nhanh không?
Không. Bài học chính được dùng trong bài là cách nhìn vấn đề, xây bộ kỹ năng, mở rộng lựa chọn và thử ý tưởng ở quy mô nhỏ. Tiền là một phần của câu chuyện, nhưng không phải thước đo duy nhất.
Chủ doanh nghiệp nhỏ có thể áp dụng tư duy trong sách như thế nào?
Hãy chọn một vấn đề đang lặp lại trong tiệm, liệt kê nhiều cách xử lý rồi thử phương án ít rủi ro nhất. Kết quả của lần thử sẽ cho biết nên sửa, dừng hay mở rộng.
Nhân viên có cần mở doanh nghiệp mới áp dụng được các ý này không?
Không cần. Nhân viên có thể chủ động giải quyết vấn đề, ghép nhiều kỹ năng lại với nhau và tìm thêm lựa chọn trước khi đưa ra quyết định về công việc.
Ba việc làm trong tuần này là gì?
Chọn một vấn đề cụ thể, viết ra năm cách xử lý và rèn một kỹ năng đang cản công việc. Mỗi việc đều có thể bắt đầu trong tuần mà không cần một kế hoạch lớn.
