Tóm tắt phần 1 của The Americanization of Edward Bok: lời dặn của người bà, những ngày đầu ở Mỹ, năm mươi xu một tuần và cơn đói tự học.
Tóm tắt
Phần 1 là phần đầu của tự truyện, từ lời giới thiệu tới chương III. Bok kể chuyện người ông trồng cây trên hòn đảo xấu xí, gia đình sang Mỹ năm 1870, những đồng xu đầu tiên ở Brooklyn, và cách cậu bé tự học bằng bộ bách khoa và những lá thư gửi người nổi tiếng.
Ý chính
- Bắt đầu mà không chờ ai cho phép.
- Phản đối thì đưa ra cách tốt hơn.
- Thấy chỗ người ta cần thì lấp vào.
- Hỏi đúng câu thì được trả lời.
Áp dụng ngay hôm nay
Hãy viết ra một nhu cầu nhỏ bạn thấy quanh mình mà chưa ai lo, giống ly nước mát trên xe ngựa, và nghĩ cách lấp nó trong tuần này.
Lời giới thiệu: hòn đảo của chim họa mi
Một luật sư trẻ trên hòn đảo xấu xí. Bok mở sách bằng chuyện ông bà mình. Vua William cử một luật sư trẻ ở La Haye ra dẹp bọn cướp tàu trên một hòn đảo ở Biển Bắc. Ông làm thị trưởng, rồi làm thẩm phán, và ở lại luôn. Hội đồng không chịu chi tiền trồng cây, nên ông nói "tôi sẽ tự làm". Năm đầu ông trồng 100 cây, rồi năm nào cũng trồng thêm, suốt 50 năm, kèm công viên và quảng trường. Gió muối không giết được cây.
Cây mọc thì chim tới. Chim bị bão đánh dạt vào nghỉ trên cây, rồi làm tổ. Chim họa mi về ở. Họa sĩ William M. Chase đưa học trò tới vẽ, các nhà nghiên cứu chim kéo tới, và nơi ấy nổi tiếng với tên "Đảo Chim họa mi".
Lời dặn của người bà. Bà nuôi 13 người con và để lại cho họ một lời dặn: hãy làm cho thế giới đẹp hơn và tốt hơn một chút vì đã có mình ở đó. Con cháu bà tỏa đi khắp Đông Ấn, châu Phi và châu Mỹ. Bok nói những việc ông làm về sau là cố sống theo lời dặn ấy.
Chương I: cậu bé "Dutchy" ở Brooklyn
Tới Mỹ không có tiếng Anh. Ngày 20 tháng 9 năm 1870, gia đình Bok tới Mỹ trên tàu The Queen. Người cha 42 tuổi đã mất của vì đầu tư sai. Họ ở Brooklyn khoảng 20 năm. Cha cho hai anh em đi học trường công ngay dù chưa biết tiếng Anh, tin rằng càng hòa vào sớm thì càng thành người Mỹ sớm. Bạn bè chọc cậu là "Dutchy". Cậu chọn đứa cầm đầu ra đánh, rồi đánh lại cho tới khi được nể.
Phản đối thì phải đưa ra cách tốt hơn. Cậu không chịu chép kiểu chữ uốn lượn rườm rà, bị đánh roi vào tay phải mà vẫn im lặng. Ở nhà cậu đưa cha xem một kiểu chữ đơn giản cậu tìm thấy trên báo. Cha đồng ý và nói chuyện với hiệu trưởng. Cậu được dùng vở tập viết đơn giản hơn, đứng đầu lớp, và về sau trường cho học sinh chọn kiểu chữ. Theo Bok, chữ viết dễ đọc sau này giúp ông có được ba việc làm.
Chương II: lau cửa kính và bán nước đá
Ở Mỹ việc gì lương thiện cũng làm được. Người cha không thích nghi được với công việc mới, người mẹ kiệt sức vì việc nhà. Hai anh em dậy sớm nhóm lửa, nấu bữa sáng, rửa bát, đi nhặt củi và than ở các bãi đất. Việc đầu tiên của Edward là lau cửa kính tiệm bánh hai buổi một tuần, 50 xu. Một lần cậu bán hàng giỏi cho khách, ông chủ trả thêm 1 đô mỗi tuần để đứng quầy buổi chiều, kèm bánh còn thừa mang về cho mẹ. Sáng thứ Bảy cậu đi phát báo thêm 1 đô.
Thấy chỗ người ta cần thì lấp vào. Trên xe ngựa đi Coney Island, phụ nữ và trẻ em không có gì uống, nên cậu bán nước mát một xu một ly. Khi có hai, rồi ba người bán cạnh tranh, cậu thêm chanh và đường, bán ba xu, thành người duy nhất bán nước chanh. Cậu còn viết tin về các bữa tiệc, ghi đủ tên khách, đem bán cho báo Brooklyn Eagle, với lý lẽ mỗi cái tên là một người mua báo. Rồi cậu tổ chức các bạn trẻ khác viết cùng.
Rời trường năm mười ba tuổi. Cậu mê nghề xuất bản từ sớm. Học hành sa sút vì làm quá nhiều. Ngày 7 tháng 8 năm 1876, cậu nghỉ học để làm cậu bé chạy việc ở Western Union, 6,25 đô một tuần.
Chương III: bộ bách khoa và những lá thư
Nhịn ăn trưa để mua sách. Ở Western Union, cậu bé thấy những người tự lập thân đi qua mỗi ngày và muốn biết họ đã đi lên thế nào. Cậu để dành tiền ăn trưa, đi bộ năm dặm về nhà, và mua bộ bách khoa Appleton, món đầu tiên mua bằng tiền mình làm ra.
Hỏi đúng câu thì người nổi tiếng trả lời. Cậu viết thư hỏi tướng Garfield chuyện thời thơ ấu kéo thuyền có thật không, và ông trả lời ân cần. Từ đó cậu sưu tầm thư tay, không phải chữ ký suông, bằng cách hỏi mỗi người một câu cụ thể về đời họ. Grant, Longfellow, Whittier, Tennyson đều hồi âm. Báo chí khắp nước viết về "cậu bé sưu tầm chữ ký ở Brooklyn". Cậu dò xem ai tới khách sạn New York để đến thăm sau giờ làm. Một tối vợ chồng tướng Grant đưa cậu đi ăn ở khách sạn Fifth Avenue mà cậu hằng mơ.
Từ sở thích thành việc biên tập đầu tiên. Sở thích tốn tiền, nên cậu tìm cách kiếm thêm. Thấy mặt sau tấm thẻ hình trong bao thuốc để trống, cậu đề nghị in tiểu sử 100 chữ ở đó. Joseph P. Knapp trả 10 đô mỗi bài cho 100 tiểu sử người Mỹ nổi tiếng, rồi đặt thêm. Cậu thuê anh trai và các nhà báo viết với giá 5 đô mỗi bài và tự biên tập. Theo Bok, biên tập lời hơn tự viết.
Nguồn của trang này. Trang này tóm tắt từ lời giới thiệu tới chương III của The Americanization of Edward Bok (bản Everand 570 trang), diễn giải theo ghi chú khi đọc sách. Nội dung về tiền, sức khỏe và xã hội là quan điểm của tác giả và của thời ấy, không phải lời khuyên tài chính hay y khoa.
Câu hỏi thường gặp
Lời dặn của bà Bok là gì?
Bà nuôi 13 người con và dặn họ hãy làm cho thế giới đẹp hơn và tốt hơn một chút vì đã có mình ở đó. Chồng bà đã trồng cây suốt 50 năm trên một hòn đảo xấu xí cho tới khi nó thành Đảo Chim họa mi. Bok nói cả đời ông cố sống theo lời dặn ấy.
Edward Bok kiếm tiền từ nhỏ thế nào?
Cậu lau cửa kính tiệm bánh 50 xu một tuần, rồi đứng quầy, phát báo, bán nước mát trên xe ngựa đi Coney Island. Khi có người bán cạnh tranh, cậu thêm chanh và đường để bán nước chanh. Cậu còn viết tin về các bữa tiệc, ghi đủ tên khách, đem bán cho báo.
Vì sao Bok sưu tầm thư chứ không phải chữ ký?
Cậu muốn biết những người tự lập thân đã đi lên thế nào, nên viết thư hỏi mỗi người một câu cụ thể về đời họ. Garfield, Grant, Longfellow và nhiều người khác trả lời. Những lá thư ấy mở ra các tình bạn giúp ông rất nhiều về sau.