Cách nhanh nhất để có grit là gia nhập một nhóm có grit. Chương 12 kể về Seahawks, West Point, sisu của Phần Lan và JPMorgan.
Tóm tắt
Chương 12 của Grit là phần Duckworth cho rằng văn hóa định hình bản sắc và grit của mỗi người. Từ Seahawks của Pete Carroll tới West Point và Phần Lan, bà cho thấy gia nhập một nhóm có grit là cách mạnh để chính mình có grit.
Ý chính
- Văn hóa là chuẩn mực và giá trị chung, cách chúng tôi làm ở đây và lý do.
- Cách thật để thành kình ngư giỏi là gia nhập một đội giỏi.
- Ngôn ngữ chung và hình mẫu giúp văn hóa thấm vào từng người.
- West Point giảm tỷ lệ bỏ học nhờ chuyển từ đào thải sang phát triển.
Áp dụng ngay hôm nay
Liệt kê ba người hay nhóm bạn dành nhiều thời gian nhất. Hỏi xem họ kéo grit của bạn lên hay xuống.
Cuộc gọi của Pete Carroll
Super Bowl và cuộc gọi của Pete Carroll. Super Bowl XLVIII ngày 2 tháng 2 năm 2014, Seahawks thắng Broncos 43-8, là trận bóng bầu dục trọn vẹn đầu tiên Duckworth xem. Pete Carroll nói Seahawks tìm "những người thi đấu tuyệt vời... những người thật sự có grit", và "chúng tôi gọi đúng là grit". Chín tháng trước đó, ông gọi điện cho bà sau bài nói TED, vừa tò mò vừa bực vì bà thừa nhận khoa học chưa nói được nhiều về cách xây grit: "xây grit chính là văn hóa của Seahawks". "Chúng tôi dạy họ cách kiên trì. Chúng tôi giải phóng đam mê của họ."
Văn hóa là gì
Văn hóa là gì. Văn hóa là chuẩn mực và giá trị chung, "cách chúng tôi làm ở đây và lý do". Khác biệt với người ngoài càng rõ thì nhóm bên trong càng gắn chặt. Seahawks, KIPP, West Point và các công ty đều là văn hóa. Cha bà tự hào là "người DuPont", dùng bút chì công ty phát, nhớ khẩu hiệu "Những thứ tốt hơn cho cuộc sống tốt hơn". Thuộc về là chuyện có hay không: bạn là một người Seahawk, một người West Point (một danh từ), không có kiểu "hơi hơi". Điểm mấu chốt: muốn có grit hơn thì gia nhập một văn hóa có grit; lãnh đạo muốn người có grit thì tạo ra văn hóa đó.
Gia nhập một đội giỏi. Ba mươi năm sau, Dan Chambliss vẫn cho rằng tài năng là thứ đánh lạc hướng, rằng lên mỗi cấp độ bơi cần thay đổi kỹ năng về chất, và rằng sự xuất sắc là những việc tầm thường. Nhưng "cách thật để thành kình ngư giỏi là gia nhập một đội giỏi". Đó là nguyên lý tương ứng: chọn lọc và nâng lên đi theo cả hai chiều. Dậy lúc 4 giờ sáng là bình thường khi ai cũng dậy. "Cách khó để có grit là tự mình làm; cách dễ là hòa theo số đông" (nhu cầu được hòa nhập). Về lâu dài, văn hóa định hình bản sắc: "cách chúng tôi làm ở đây" thành "cách tôi làm". Quyết định có grit thường đến từ bản sắc chứ không từ tính toán được mất. James March ở Stanford phân biệt logic của hệ quả ("được gì, mất gì?") với logic của bản sắc ("Tôi là ai? Người như tôi sẽ làm gì trong tình huống này?").
Những văn hóa của grit
Tom Deierlein. Cựu học viên West Point, lính biệt kích dù Ranger, hai lần làm CEO, lập một tổ chức phi lợi nhuận. Mùa hè năm 2006, ông bị bắn tỉa ở Baghdad, vỡ xương chậu và xương cùng; bác sĩ nói ông có thể không bao giờ đi lại được. "Các anh không biết tôi đâu." Sau bảy tháng, ông bắt đầu vật lý trị liệu cực khổ, và còn tới tập thêm tám tháng sau khi chuyên viên nói ông đã xong. Ông chạy giải Army Ten-Miler (mục tiêu điều chỉnh từ 70 phút xuống khoảng hai tiếng; về đích sau 1 giờ 56 phút) và hai cuộc thi ba môn phối hợp: "Tôi đơn giản là sẽ không thất bại vì không quan tâm hay không cố. Tôi không phải người như thế."
Phần Lan và sisu. Phần Lan có khoảng 5 triệu dân. Trong Chiến tranh Mùa đông năm 1939, họ chống quân Liên Xô đông gấp ba về lính, gấp 30 về máy bay, gấp 100 về xe tăng. Sisu là sức mạnh bên trong, gan dạ, gần với kiên trì; grit thêm vế đam mê cho một mục tiêu cao nhất. Tạp chí Time năm 1940 mô tả sự dữ dội và bền bỉ của người Phần Lan. Một người Phần Lan nói: "thắng vận rủi bằng cách chứng tỏ mình chịu được còn tệ hơn". Emilia Lahti, nghiên cứu sinh của bà, khảo sát 1.000 người Phần Lan: 83% nói sisu có thể rèn bằng nỗ lực có ý thức, ví dụ những chuyến cắm trại hướng đạo, nơi các em 13 tuổi phụ trách các em 10 tuổi. Hai bài học: tự coi mình là người vượt được nghịch cảnh sẽ dẫn tới hành vi xác nhận điều đó; và hình ảnh nguồn năng lượng bên trong là chuẩn xác (cứ bước chân này rồi chân kia).
Jamie Dimon. CEO của JPMorgan Chase, hơn 250.000 nhân viên. Trong khủng hoảng năm 2008, ngân hàng vẫn lãi 5 tỷ USD. Trường dự bị của ông, Browning, có khẩu hiệu "grytte" (grit: vững vàng, can đảm, quyết tâm). Năm cuối, thầy dạy giải tích bị nhồi máu cơ tim; một nửa số học sinh bỏ môn, nửa có Jamie tự học giải tích với nhau. Ông gọi grit là "sự kiên cường" (fortitude). Bị Citibank sa thải năm 42 tuổi, ông dành một năm để suy ngẫm. Văn hóa cần "truyền đạt không ngừng" (các buổi họp toàn thể). Ông đánh giá lãnh đạo bằng hai câu: "Mình có để họ điều hành công ty khi mình vắng không? Mình có để con mình làm việc cho họ không?" Ông thích nhất bài "người trong đấu trường" của Teddy Roosevelt. Cẩm nang công ty "How We Do Business" ghi: quyết tâm mãnh liệt; quyết tâm, sức bật, bền bỉ; đừng để thất bại tạm thời thành cái cớ lâu dài; dùng sai lầm làm cơ hội chứ không làm lý do bỏ cuộc.
Anson Dorrance. Huấn luyện viên đội bóng đá nữ Đại học North Carolina (31 cầu thủ), 22 chức vô địch quốc gia trong 31 năm, vô địch World Cup nữ năm 1991 với đội tuyển Mỹ. Hồi còn đá, ông có biệt danh "Hack and Hustle" (phá bóng và lăn xả). "Tài năng thì phổ biến; điều bạn bỏ ra để phát triển tài năng mới là thước đo cuối cùng của sự vĩ đại." Thành công đến từ văn hóa chứ không từ tuyển người: có năm, sáu trường tuyển được người giỏi hơn đội ông. Cách làm của ông:
- Mỗi năm, mọi cầu thủ làm Thang đo Grit và xem điểm của mình (điểm xếp đúng như ông tự đánh giá).
- Bài Beep Test đầu mùa: chạy con thoi theo tiếng bíp mỗi lúc một dồn, kết quả dán trong phòng thay đồ. Đây là bài thử "tinh thần", tức kỷ luật hay sự lì lợm, giống bài máy chạy bộ ở Harvard.
- 12 giá trị cốt lõi (sáu về tinh thần đồng đội, sáu về grit; "chảo lửa cạnh tranh"). Để chúng không thành sáo rỗng, cầu thủ học thuộc trích dẫn văn chương, lấy cảm hứng từ nhà thơ Joseph Brodsky, người bắt sinh viên Columbia thuộc thơ Nga. Mỗi năm ba trích dẫn, đọc thuộc trước cả đội. Giá trị số 1 là "Chúng tôi không than vãn", đi kèm câu của George Bernard Shaw về làm "một sức mạnh của tự nhiên thay vì một cục nhỏ bé, sốt sắng, ích kỷ đầy bệnh tật và oán trách".
West Point và Seahawks
West Point đổi văn hóa. Trung tướng Robert Caslen, giám đốc học viện. West Point có truyền thống học thuộc lòng (cuốn Bugle Notes; Định nghĩa Kỷ luật của Schofield, nói rằng sự tôn trọng bắt đầu từ việc chỉ huy tôn trọng cấp dưới). Bốn mươi năm trước, 170 học viên (12%) bỏ trong mùa Beast, gấp đôi tỷ lệ khi Duckworth nghiên cứu; năm ngoái dưới 2%. Hành hạ tân binh bị cấm từ năm 1990, nhưng mức giảm gần đây đến từ một chuyển đổi có chủ đích: từ "mô hình đào thải" (chỉ người sống sót mới thành công, dựa vào nỗi sợ) sang "mô hình phát triển" (vẫn chuẩn cao, "dẫn đầu từ phía trước", tôn trọng vô điều kiện, lập kế hoạch tập riêng cho người chật vật, như bài chạy hai dặm). Điểm grit của các khóa mới vào không đổi. Tom Deierlein kể chuyện ở trường Ranger: treo lơ lửng trên vách đá, hét "Tôi không làm được!", và huấn luyện viên đáp "Có, anh làm được! Lên đây!" Chuẩn ngày càng khắt khe hơn. Truyền thống vẫn còn: lễ phép, đồng phục xám, tiếng lóng như "firsties", "spoony", "huah". Caslen có tư duy phát triển: "Bạn không bao giờ biết ai sẽ thành một Schwarzkopf hay một MacArthur."
Thăm Seahawks. Hai năm sau cuộc gọi của Pete, bà tới thăm đội. Seattle vừa thua New England ở Super Bowl XLIX sau pha chuyền bóng gây tranh cãi ở sát vạch, thay vì cho Marshawn "Beast Mode" Lynch chạy bóng. Sách của Pete, "Win Forever", nói về tầm nhìn cộng với kỷ luật để giữ nó. Những dấu hiệu của văn hóa:
- "Thứ Tư Cạnh tranh": tập với cường độ thi đấu, ý tưởng lấy từ sách của Dorrance; "người đối diện làm nên con người chúng ta".
- Giải thích công khai lý do của mình.
- Earl Thomas làm hình mẫu: grit của một người được nhân lên, như hiệu ứng nhân xã hội của Flynn hay khối lập phương vô cực của Bezos.
- Ngôn ngữ chung ("Tôi nói tiếng Carroll trôi chảy"; "Không dùng từ đồng nghĩa"): Luôn cạnh tranh; Bạn là người Seahawk 24/7; Về đích mạnh; Tự nói với mình tích cực; Đội trước tiên; Không than vãn, không phàn nàn, không viện cớ; Luôn bảo vệ đội; Tới sớm (tôn trọng, chi tiết, xuất sắc).
Cạnh tranh là cùng nhau. Nhà tâm lý học thể thao Mike Gervais giải thích "compete" (cạnh tranh) gốc Latin nghĩa là "cùng nhau nỗ lực": sự xuất sắc đến từ "sự ủng hộ sâu và đầy đặn cùng thử thách không ngừng để tiến bộ", tức nuôi dạy khôn ngoan áp dụng cho lãnh đạo. "Về đích mạnh" là làm tốt nhất ở mọi khoảnh khắc. Một cầu thủ hỏi có nên thưởng em trai máy Xbox nếu em được điểm A không. Pete khuyên đừng; hãy kèm em bằng một kế hoạch. Ông tự hỏi: "Mình sẽ đối xử với con mình thế nào?" Về pha chuyền bóng ở Super Bowl, ông nói đó là "kết quả tệ nhất có thể", không phải quyết định tệ nhất, và "hãy dùng nó!" Hình ảnh cuối chương: chữ CHARACTER (nhân cách) mạ crôm trên tường, và vòng tay "LOB: Love Our Brothers" (Thương anh em mình).
Câu hỏi thường gặp
Văn hóa ảnh hưởng tới grit thế nào?
Theo Duckworth, văn hóa là chuẩn mực và giá trị chung của một nhóm. Khi gia nhập một nhóm có grit, ta dần nhận lấy bản sắc của họ, và chính bản sắc ấy thúc ta kiên trì. Dan Chambliss nói cách thật để thành kình ngư giỏi là gia nhập một đội giỏi.
Sisu của người Phần Lan là gì?
Sisu là sức mạnh bên trong, sự gan dạ gần với kiên trì. Trong Chiến tranh Mùa đông năm 1939, Phần Lan chống lại quân Liên Xô đông gấp nhiều lần. Duckworth cho rằng grit gần với sisu nhưng thêm vế đam mê cho một mục tiêu cao nhất.
West Point đã thay đổi văn hóa thế nào?
Dưới Trung tướng Robert Caslen, West Point chuyển từ mô hình đào thải dựa vào nỗi sợ sang mô hình phát triển: vẫn giữ chuẩn cao nhưng tôn trọng vô điều kiện và hỗ trợ người chật vật. Tỷ lệ bỏ học trong mùa Beast giảm xuống dưới 2%, dù điểm grit đầu vào không đổi.
