Tóm tắt
Thuế ra đời để đánh người giàu, rồi rốt cuộc đè lên vai tầng lớp trung lưu. Người giàu đáp lại bằng công ty: kiếm tiền, chi các khoản hợp lệ, rồi mới nộp thuế trên phần còn lại. Robert tự lập công ty đầu tiên khi vẫn đang làm ở Xerox.
Ý chính
- Người làm công nộp thuế trước rồi mới tiêu, công ty tiêu trước rồi mới nộp thuế.
- Công ty và quỹ tín thác giúp người giàu kiểm soát mọi thứ mà không sở hữu gì.
- Trả hậu cho luật sư thuế và kế toán giỏi thường rẻ hơn đóng thêm thuế.
- Chỉ số thông minh tài chính gồm kế toán, đầu tư, hiểu thị trường và luật.
Áp dụng ngay hôm nay
Đặt một cuộc hẹn với một kế toán có chuyên môn và hỏi thẳng: với thu nhập hiện tại, mình đang bỏ lỡ khoản khấu trừ hợp pháp nào.
Robin Hood và lịch sử thuế
Chủ đề của chương. Người giàu chơi trò chơi thuế một cách khôn ngoan qua các công ty, và đó là "bí mật lớn nhất của người giàu".
Robin Hood. Cô giáo thấy Robin Hood là anh hùng; bố giàu gọi ông ta là kẻ cướp. Lý tưởng "lấy của người giàu chia cho người nghèo" rốt cuộc đè lên vai tầng lớp trung lưu, nhất là những người có học và thu nhập khá. Trên thực tế họ trả tiền cho người nghèo, còn người giàu thật thì bị đánh thuế không bao nhiêu.
Lịch sử thuế theo lời bố giàu. Ban đầu không có thuế, trừ những khoản thu tạm thời cho chiến tranh: nước Anh đánh Napoléon từ 1799 tới 1816, nước Mỹ có Nội chiến từ 1861 tới 1865. Anh biến thuế thu nhập thành vĩnh viễn năm 1874. Mỹ làm điều đó năm 1913 qua Tu chính án thứ 16, mất khoảng 50 năm để thuyết phục dân. Thuế được "bán" cho số đông như một thứ chỉ đánh vào người giàu. Khi nhà nước đã nếm được vị tiền, tấm lưới rộng dần ra tới tầng lớp trung lưu và người nghèo, chính những người đã bỏ phiếu ủng hộ. Ông nhắc Tiệc trà Boston để nói người Mỹ từng rất ghét thuế.
Nhà nước, nhà tư bản và công ty
Động lực của nhà nước và của nhà tư bản. Người làm nhà nước được thưởng khi tiêu hết ngân sách và tăng thêm người. Chủ doanh nghiệp được thưởng khi làm gọn và bớt người. Bố nghèo làm ở Sở Giáo dục, từng huấn luyện tình nguyện viên Peace Corps đi Malaysia, Thái Lan, Philippines, và rất ngưỡng mộ Tổng thống Kennedy; ông luôn tìm thêm tài trợ và thêm nhân sự. Bố giàu thấy nhà nước cứ phình ra và luôn cần thêm tiền thuế. Robert giằng co giữa hai bên nhưng thấy cách nhìn của nhà tư bản hợp lý hơn về mặt tài chính.
Công ty từ đâu ra. Công ty bắt nguồn từ thời thuyền buồm. Nhà đầu tư góp tiền cho chuyến đi biển qua một thực thể pháp lý, để nếu tàu chìm thì họ chỉ mất phần đã góp. Công ty không phải là tòa nhà hay con người. Về cơ bản nó là một tập hồ sơ pháp lý, một thân thể pháp lý không có linh hồn, nằm ngoài báo cáo thu nhập và bảng cân đối cá nhân của bạn. Khi có luật đánh thuế người giàu, người giàu đáp lại bằng công ty: thuế suất thấp hơn, và một số chi phí được trả bằng tiền trước thuế.
Công ty nộp thuế sau cùng
Thứ tự kiếm, tiêu, nộp thuế. Người làm công kiếm tiền, bị đánh thuế, rồi sống bằng phần còn lại. Công ty kiếm tiền, chi tiêu các khoản hợp lệ, rồi mới bị đánh thuế trên phần dư. Ví dụ: họp hội đồng quản trị ở Hawaii như một kỳ nghỉ, chi phí xe, bảo hiểm, câu lạc bộ thể dục, ăn uống, tất cả làm đúng luật. Điều khoản 1031 cho phép nhà đầu tư bất động sản hoãn thuế lãi vốn khi đổi lên bất động sản lớn hơn. Ông thuế sẽ lấy nhiều tới mức bạn để ông lấy. Luật thuế thưởng cho việc đầu tư và ưu đãi người sản xuất, không ưu đãi người chỉ biết tiêu và vay. Người Mỹ trung bình làm 4 tới 5 tháng mỗi năm cho nhà nước. Nhiều người đóng thuế dư vì sợ nhà nước.
Bảo vệ tài sản. Người giàu dùng công ty và quỹ tín thác để "kiểm soát mọi thứ nhưng không sở hữu gì", nên các vụ kiện chẳng tìm thấy bao nhiêu. Người nghèo và trung lưu cố sở hữu mọi thứ rồi mất vào thuế hoặc kiện tụng. Ông giới thiệu sách của Garret Sutton về cách lập công ty, và nói rõ đây không phải tư vấn pháp lý, hãy hỏi người có chuyên môn.
Bài học về quyền lực. "Nếu bạn làm việc vì tiền, bạn trao quyền lực cho người chủ. Nếu tiền làm việc cho bạn, bạn giữ quyền lực." Kẻ bắt nạt lớn nhất là ông thuế. Bố giàu trả tiền hậu cho luật sư thuế và kế toán giỏi, vì như vậy rẻ hơn đóng thêm thuế. Ông nói: "khôn ngoan thì sẽ không bị ai xô đẩy". Khi nghe bố nghèo khuyên "leo lên nấc thang công ty", bố giàu đáp: "Sao không sở hữu luôn cái thang?"
Robert lập công ty đầu tiên
Câu chuyện của chính Robert. Sau Thủy quân lục chiến, ông vào làm ở Xerox, và những tờ lương lớn cứ teo lại vì các khoản khấu trừ. Năm 1974, vẫn đang làm công, ông lập công ty đầu tiên của mình và mua bất động sản ở Hawaii. Ông bán thêm máy photocopy Xerox để có tiền đầu tư, và tới năm 1978 đã vào nhóm 5 người bán hàng giỏi nhất. Chưa tới 3 năm, công ty bất động sản của ông kiếm nhiều hơn công việc ở Xerox, và mua cho ông chiếc Porsche đầu tiên bằng tiền trước thuế. "Mỗi đồng đô la trong cột tài sản của tôi là một nhân viên tuyệt vời." Ông cũng nói việc lo kinh doanh của mình khiến ông thành nhân viên tốt hơn, chứ không làm hại người chủ.
Bốn kỹ năng của chỉ số thông minh tài chính
Chỉ số thông minh tài chính gồm bốn kỹ năng.
- Kế toán, tức hiểu biết tài chính: đọc được các con số. Đây là việc của não trái.
- Đầu tư: chiến lược để tiền đẻ ra tiền. Đây là việc của não phải.
- Hiểu thị trường: cung và cầu, các yếu tố cảm xúc và kỹ thuật so với các yếu tố cơ bản.
- Luật: các lợi thế và sự bảo vệ của công ty và luật thuế. Ông ví sự khác biệt như "đi bộ so với bay".
Các khung cập nhật 25 năm. Ưu đãi thuế cho nhà đầu tư và chủ doanh nghiệp đẩy gánh nặng thu ngân sách sang tầng lớp trung lưu. Ý "sở hữu cái thang" được nói lại trong thời của công nghệ và doanh nhân thị trường tự do.