Tóm tắt
Một nữ phóng viên viết giỏi nổi giận khi Kiyosaki khuyên cô học bán hàng. Ông lấy chuyện đó, cùng con đường của chính mình từ tàu dầu sang Thủy quân lục chiến rồi Xerox, để nói: chọn việc vì thứ mình học được.
Ý chính
- Người có tài thường kiếm ít vì thiếu một kỹ năng, hay gặp nhất là bán hàng.
- Biết một chút về nhiều thứ an toàn hơn học ngày càng nhiều về ngày càng ít.
- McDonald's thắng nhờ hệ thống kinh doanh, không nhờ chiếc bánh ngon nhất.
- Ba kỹ năng quản lý cốt lõi là dòng tiền, hệ thống và con người.
Áp dụng ngay hôm nay
Chọn một kỹ năng mình đang thiếu, như bán hàng hay nói trước đám đông, và đăng ký một buổi học hoặc đọc một cuốn sách về nó trong tuần này.
Cô phóng viên thiếu một kỹ năng
Chủ đề của chương. Bố nghèo coi trọng sự ổn định của công việc, bố giàu coi trọng việc học. Hãy chọn việc vì những gì mình sẽ học được, không chỉ vì những gì mình kiếm được.
Cô phóng viên ở Singapore. Một nữ phóng viên trẻ có bằng thạc sĩ văn chương Anh phỏng vấn ông. Cô muốn thành tiểu thuyết gia bán chạy, nhưng các cuốn tiểu thuyết của cô chẳng đi tới đâu. Kiyosaki gợi ý cô học một khóa đào tạo bán hàng. Cô thấy bị xúc phạm ("tôi ghét dân bán hàng") và bỏ đi. Ý của ông: sách của ông là sách "bán chạy nhất", không phải sách "viết hay nhất". Ông học bán hàng, còn cô có tài viết; gộp hai thứ lại thì không gì cản nổi. Người có tài thường kiếm được ít: bác sĩ, nha sĩ, bác sĩ nắn chỉnh cột sống, một anh thợ máy chỉ nghe tiếng là đoán ra bệnh xe. Một nhà tư vấn gọi họ là những người "chỉ còn thiếu một kỹ năng" để giàu lớn. Phần lớn người ta chỉ biết một kỹ năng kiếm tiền: làm việc chăm chỉ.
Con đường gợi ý cho cô phóng viên. Học viết quảng cáo, học bán hàng, học quan hệ công chúng (để được báo chí nói tới miễn phí), vào làm ở một công ty quảng cáo dù lương thấp hơn, và viết tiểu thuyết vào buổi tối, cuối tuần. Cuốn sách đầu tay của ông có tựa "If You Want To Be Rich and Happy, Don't Go to School" (Muốn giàu và hạnh phúc thì đừng đi học), cố ý gây sốc để được chú ý. Thật ra ông ủng hộ giáo dục và muốn cải cách giáo dục. Khung bên lề nói vì sao giáo dục thất bại: giáo viên thiếu kinh nghiệm thực tế; học để áp dụng khác với học thuộc; Nón học tập đề cao thảo luận và hợp tác. Ông và Kim cùng học sách với các cố vấn của mình.
Sự nghiệp như một chuỗi bài học
Sự nghiệp như một chuỗi bài học. Năm 1969 ông tốt nghiệp Học viện Hàng hải Thương thuyền Mỹ. Ông làm sĩ quan phó ba trên các tàu dầu của Standard Oil, lương khoảng 42.000 đô la tính cả làm thêm giờ, làm 7 tháng nghỉ 5 tháng, nhưng bỏ việc sau 6 tháng để vào Thủy quân lục chiến học lái máy bay và học lãnh đạo. Bố nghèo suy sụp, bố giàu chúc mừng. Lời khuyên của bố giàu: "biết một chút về nhiều thứ"; hãy ở lại vùng Thái Bình Dương và châu Á đang lên, đừng sang châu Âu. Ông đã học về thương mại ở Nhật, Đài Loan, Thái Lan, Singapore, Hồng Kông, Việt Nam, Hàn Quốc, Tahiti, Samoa và Philippines. Lãnh đạo là kỹ năng khó nhất trong kinh doanh ("nếu không phải người lãnh đạo giỏi, anh sẽ bị bắn sau lưng"). Bố giàu từng ở quân đội 3 năm, bố nghèo được miễn quân dịch. Năm 1973, ông rời Thủy quân lục chiến sang làm bán hàng cho Xerox. Ông vốn nhút nhát và muốn được Xerox đào tạo bán hàng. Ông ở đó bốn năm, tới khi vào nhóm 5 người giỏi nhất và vượt được nỗi sợ bị từ chối, rồi nghỉ. Năm 1977, ông lập công ty đầu tiên, làm ví nylon dán Velcro sản xuất ở Viễn Đông và chở sang New York. Bố giàu bảo phá sản trước tuổi 30 thì tốt hơn. Tới nay ông vẫn đầu tư ra nước ngoài (Nam Mỹ, châu Á, Na Uy, Nga) và tìm tới các nước mới nổi.
Đi qua mọi bộ phận. Bố giàu cho hai cậu bé làm ở bộ phận kế toán, làm phụ bàn, làm xây dựng, bán hàng, đặt chỗ, tiếp thị, và ngồi dự các buổi họp với chủ ngân hàng, luật sư, kế toán. Chuyên môn hóa, con đường của bố nghèo và của bác sĩ, luật sư, phi công, dễ thành cái bẫy: "trường học thưởng cho việc học ngày càng nhiều về ngày càng ít". JOB (công việc) được ông đọc là "Just Over Broke", tức chỉ nhỉnh hơn phá sản một chút. Một câu đùa về lý thuyết quản lý: người làm công làm vừa đủ chăm để khỏi bị đuổi, người chủ trả vừa đủ để họ khỏi nghỉ. Hãy chọn thầy là người đã thật sự làm điều mình dạy. Hình ảnh con chuột hamster chạy trên bánh xe nhắc ta hỏi công sức mỗi ngày đang dẫn mình tới đâu. Ông kể chuyện liên quan tới phim Jerry Maguire, với câu "tôi cũng muốn lắm, nhưng ba tháng nữa tôi sắp được lên chức". Về nỗi lo tuổi hưu, ông dẫn cuốn "The Retirement Myth" của Craig Karpel: lương hưu xác định trước so với tài khoản 401(k) rủi ro hơn. Nỗi sợ số một là sống lâu hơn số tiền mình có. Chi phí y tế tăng, việc chăm sóc bị phân bổ hạn chế, và hóa đơn y tế đẩy nhiều người Mỹ tới phá sản.
Hệ thống, bán hàng và người kế nghiệp
Lời khuyên cho người lớn. Hãy nhận thêm một việc thứ hai để học thêm một kỹ năng thứ hai, ví dụ kinh doanh theo mạng (network marketing, multilevel marketing), vì nó luyện kỹ năng bán hàng và luyện cách vượt nỗi sợ bị từ chối. Với những lời phản đối như "phiền quá" hay "tôi chỉ làm điều tôi thích", ông đáp bằng hình ảnh phòng gym: phần khó nhất là bước chân tới đó. Nếu đã chọn chuyên môn hóa thì hãy vào công đoàn. Bố nghèo, sau khi bị đẩy khỏi bộ máy chính quyền bang, về sau lãnh đạo công đoàn giáo viên Hawaii; còn bố giàu thì chống công đoàn trong các công ty của mình. Kỹ năng chuyên sâu thường không chuyển sang việc khác được, ví dụ một phi công hãng hàng không lâu năm. Quy tắc kinh nghiệm: chuyên môn hóa cao thì nên vào công đoàn.
Bài học từ McDonald's. Phần lớn học viên có thể làm một chiếc hamburger ngon hơn McDonald's, nhưng McDonald's kiếm nhiều hơn vì có hệ thống kinh doanh. Người có tài thường nghèo vì cứ mài giũa chiếc bánh mà bỏ quên chuyện bán và giao nó. Một người bạn họa sĩ đổ cả 35.000 đô la thừa kế vào một trang quảng cáo bốn màu trên tạp chí mà không biết gì về tiếp thị trực tiếp, rồi đổ lỗi cho tạp chí, và vẫn từ chối học bán hàng, tiếp thị. Khung bên lề nói hệ thống ngày nay chính là công nghệ thông tin.
Đào tạo người kế nghiệp. Các công ty và người giàu cho người kế nghiệp đi qua mọi phòng ban. Ngày nay đổi việc được xem là khôn, khác với thế hệ Thế chiến thứ hai, nên hãy chọn việc để học nhiều hơn là để kiếm. Ba kỹ năng quản lý cốt lõi là dòng tiền, hệ thống và con người. Kỹ năng chuyên môn quan trọng nhất là bán hàng và tiếp thị, cùng kỹ năng giao tiếp: viết, nói, đàm phán. Khung bên lề của Blair Singer viết "Bán hàng = Thu nhập". Phải vượt được nỗi sợ bị từ chối. Thiên tài kỹ thuật nên dành một năm học bán hàng.
Cho đi để nhận lại
Cho đi để nhận lại. Hãy vừa là trò giỏi vừa là thầy giỏi. Cả hai ông bố đều hào phóng. Bố giàu cho tiền nhà thờ, các tổ chức từ thiện và quỹ của mình ("hãy cho đi rồi bạn sẽ nhận"; ông nhắc các quỹ Rockefeller, Ford). Bố nghèo nói khi nào dư sẽ cho, tức nhận trước rồi cho sau, và ông chẳng bao giờ dư. Khép chương, Kiyosaki nói ông đã thành cả hai ông bố: một nhà tư bản cứng rắn và một người thầy quan tâm tới xã hội. Ông trách hệ thống giáo dục lỗi thời làm khoảng cách giàu nghèo rộng thêm. Khung bên lề nói về những làn gió đổi mới trong giáo dục và vai trò lên tiếng của phụ huynh.