Tóm tắt
Knight tự hỏi mình muốn xây loại công ty nào, trong khi người thầy cũ quyết định bán lại cổ phần. Sản xuất chuyển sang một hòn đảo xa, còn ở nhà, hai đứa con hỏi bố đã ở đâu.
Ý chính
- Biết mình muốn xây công ty thế nào quan trọng ngang với biết mình bán gì.
- Một đội ngũ dám nói thẳng với nhau sẽ ra quyết định tốt hơn.
- Người từng thất bại thường là người làm việc tốt nhất.
- Tìm nơi sản xuất mới cần người dẫn đường hiểu rõ thị trường đó.
Áp dụng ngay hôm nay
Mở một cuộc họp nhóm ngắn trong đó mỗi người phải nói ra một điều họ không đồng ý. Ghi lại và xử lý ít nhất một điều.
Xây công ty kiểu gì? Sau khủng hoảng ngân hàng, Phil tự hỏi muốn xây một công ty thế nào. Hình mẫu là Sony; câu trả lời duy nhất của anh là "chiến thắng" (thua là chết; Blue Ribbon là "đứa con kinh doanh" của anh). Tiền là phương tiện, không phải đích đến. Cùng Hayes, Woodell, Strasser, anh bàn chuyện lên sàn (sợ mất quyền kiểm soát, ngại chữ "công khai") và quyết định không.
Mua lại cổ phần của Bowerman. Phương án khác: First State Bank xin một khoản vay 1 triệu đô la có SBA (Cơ quan Quản lý Doanh nghiệp nhỏ) bảo lãnh, đòi các cổ đông lớn bảo lãnh cá nhân. Bowerman (đã nghỉ hưu, suy sụp sau cái chết của Pre) từ chối và đề nghị bán lại hai phần ba cổ phần với giá chiết khấu. Phil miễn cưỡng mua (trả góp nhẹ trong năm năm) qua Jaqua, và thuyết phục ông ở lại làm phó chủ tịch và thành viên hội đồng quản trị.
Đôi waffle bùng nổ, đổi tên thành Nike. Đồng đô la sụt mạnh so với đồng yên, chi phí lao động Nhật tăng. Đôi giày tập waffle (24,95 đô la, thân đỏ, swoosh to) bùng nổ. Phil làm thêm bản màu xanh để đi với quần jeans hằng ngày; các đại diện bán hàng van xin có hàng. Công ty đổi tên thành Nike, Inc. (cái tên Blue Ribbon được cho nghỉ hưu). Đã tới lúc chuyển sang Đài Loan. Jim Gorman (lớn lên ở các gia đình nhận nuôi, rất mực trung thành) sẽ làm người tiên phong; trên chuyến bay Phil giảng cho anh về châu Á: Hàn Quốc có ít nhà máy khổng lồ, Đài Loan có hàng trăm nhà máy nhỏ hơn.
Đài Loan. Họ tới Đài Loan đúng lúc Tổng thống Tưởng Giới Thạch vừa qua đời. Phil bày một trò chơi khăm với rượu Mao Đài, lén đổ ly của mình vào ly nước của Gorman, nhưng rốt cuộc chính anh lại là người say, thành ra một bài học ngược về chuyện làm gương cho học trò. Nền móng của Nike ở Đài Loan là nhà máy Feng Tay ở Douliou, do C. H. Wong điều hành, một dân mê giày sống trong một phòng ngay trong nhà máy cùng vợ và ba con. Ở Đài Bắc, Jerry Hsieh, doanh nhân trẻ từng làm cho Mitsubishi và Jonas Senter, tiếp họ giữa một văn phòng ngổn ngang giày, giảng về những điều kiêng kỵ quanh chiếc giày và nhấn mạnh rằng nhà máy là tất cả. Họ lập công ty con ở Đài Loan tên "Athena Corp." (tránh tên "Nike" để còn đường vào Trung Quốc sau này), một kiểu "Giampietro châu Á". Chặng cuối, Phil sang Manila thăm một nhà máy và ngủ trong dãy phòng từng dành cho MacArthur.
Vòng loại Olympic 1976. Năm Hai trăm năm lập quốc tràn ngập lòng yêu nước. Tháng 6 năm 1976, ở vòng loại Olympic tại Eugene, các vận động viên đi Nike áp đảo: Shorter và Craig Virgin về nhất nhì 10.000 mét, Garry Bjorklund về ba dù rơi mất một chiếc giày; Virgin thắng 5.000 mét; Shorter thắng marathon. Người ta thì thầm "Nike, Nike, Nike". Penny in áo phông; đại diện Puma trông như muốn tự tử. Nhà máy Exeter làm ra những mẫu như Triumph và Vainqueur.
Cơn giận của Bowerman. Cảm thấy bị coi thường và lạc lõng khi nghỉ hưu, Bowerman nổ tung trong một phòng kho của nhân viên sân bãi dưới khán đài, vì phần thân và đế giày không tới đúng hẹn (có Vixie, Johnson, Hollister ở đó). Thật ra đó là chuyện tuổi tác và thời gian. Phil: Bowerman không vui thì Nike không vui.
Montreal. Ngày 31 tháng 7 năm 1976, Phil xem Thế vận hội Montreal từ ghế ngả và thấy Shorter xuất phát marathon trong đôi Tiger (vì mê tín). Một người Đông Đức giành huy chương vàng. Phil uống vodka, nhận ra Nike giờ là một phần của mình: người ta chối bỏ đôi giày là chối bỏ anh. Doanh số năm tài chính 1976 tăng gấp đôi, lên 14 triệu đô la.
Những buổi "Buttface". Đó là những kỳ họp ngoài trụ sở (ở Sunriver, quán Owl's Nest) của ban lãnh đạo, nơi mọi người mắng nhau không nể nang: Hayes "Ngày tận thế", Strasser "Sấm rền", Woodell "Quả tạ", Johnson "Bốn yếu tố". Hayes mê máy móc hạng nặng (máy ủi), thiết kế hệ thống kế toán và phòng ngừa rủi ro tỷ giá; tập ngân sách của Strasser bị ném đi; Johnson lặng lẽ đọc sách. Chương trình họp gồm logo mới (chữ NIKE in khối nằm trong swoosh của Denny Strickland), Pro Club, chuyển kho tới Greenland, New Hampshire, thuê công ty quảng cáo, các vấn đề của Đặt hàng tương lai, và chuyện "lên sàn". Dần dần mọi người đồng thuận rằng muốn tăng trưởng thì phải lên sàn. Phil ngẫm về lối quản lý buông tay của mình (lời khen cao nhất là "Không tệ"), về đội ngũ toàn những người lạc loài, mỗi người được tôi rèn qua thất bại.
Mặc cảm với gia đình. Hai con hỏi "Bố đã ở đâu?" Matthew thề không bao giờ đi giày Nike (giày trẻ em của Nike có Wally Waffle, Robbie Road Racer). Matthew oán giận, còn Travis thì quấn bố.