Tóm tắt
Nike tìm ra một nước đi táo bạo để thoát vụ thuế, rồi đứng trước câu hỏi lên sàn mà không mất quyền kiểm soát. Một lời mời từ Trung Quốc đang chờ.
Ý chính
- Khi luật bất lợi, tìm cách đổi chính những điều kiện mà luật dựa vào.
- Có thể lên sàn mà vẫn giữ quyền kiểm soát nếu thiết kế cấu trúc khéo.
- Chiến thắng thật là sáng tạo và đóng góp, chứ đâu phải chỉ tránh thua.
- Tiền nhiều lên không thay đổi con người bên trong.
Áp dụng ngay hôm nay
Viết lại định nghĩa thành công của bạn trong một câu, không dùng con số tiền. Đặt nó ở chỗ bạn nhìn thấy mỗi sáng.
David Chang. Chang sinh ở Thượng Hải trong gia đình có thế lực (cha giữ chức cao ở Bộ Ngoại giao, mẹ thân với Tống Khánh Linh), chạy sang Los Angeles, học Hollywood High, học kiến trúc ở Princeton, rồi phát hiện mình thích làm sứ giả, người trung gian xin thị thực vào Trung Quốc. Muốn vào Trung Quốc phải được chính phủ mời. Nike soạn một bản trình bày dày đóng bìa gửi Bắc Kinh (giống WASP) mà không mấy hy vọng.
Tự Giá bán Mỹ hóa mình. Ở buổi Buttface đầu năm 1980, Phil đề xuất tự áp Giá bán Mỹ cho chính mình: ra mắt dòng giày nylon giá rẻ "One Line" làm ở nhà máy Saco của Hayes, bán gần giá vốn để Hải quan phải lấy nó làm giá tham chiếu của đối thủ; làm quảng cáo truyền hình đầy tinh thần yêu nước (công ty nhỏ ở Oregon chống lại chính phủ to lớn xấu xa); và ngày 29 tháng 2 năm 1980 nộp đơn kiện chống độc quyền đòi 25 triệu đô la ở tòa án quận Nam New York, cáo buộc các đối thủ và hãng cao su cấu kết. Quái vật quan liêu dọa sẽ dùng tới cả vũ khí hạt nhân, nhưng cấp trên của ông ta muốn rút. Đàm phán hòa giải bắt đầu.
Cổ phiếu hai loại. Phil từ chối mức 20 triệu, rồi 15 triệu ("Không đồng nào"), nhưng Jaqua, anh họ Houser và Chuck giải thích chính phủ cần giữ thể diện. Chuck nói không thể lên sàn cho tới khi vụ kiện xong. Phil sợ mất quyền kiểm soát, và Chuck đề xuất cấu trúc cổ phiếu hai loại: loại B bán cho công chúng, mỗi cổ phiếu một phiếu bầu; loại A cho nhà sáng lập, nhóm thân cận và người giữ trái phiếu, được bầu ba phần tư hội đồng quản trị, giống New York Times và Washington Post. Phil gọi đó là giác ngộ tức thì. Buổi Buttface bỏ phiếu nhất trí lên sàn khi cuộc chiến được giải quyết; anh dự đoán suy thoái sắp tới và cánh cửa đang khép lại.
Hòa giải 9 triệu. Mùa xuân năm 1980, hai bên hòa giải ở mức 9 triệu đô la (Werschkul là người đàm phán chính). Phil ký séc, nhớ tới khoản 1 triệu bị trả về và lần bán chiếc MG lấy 1.100 đô la. "Hãy dẫn con từ cõi hư tới cõi thực."
Lời mời từ Trung Quốc. Mùa hè năm 1980, lời mời từ Trung Quốc cuối cùng cũng tới. "Đội A" (Chang, Strasser, Hayes...) chuẩn bị bằng giáo trình lịch sử Trung Quốc do Phil tự soạn. Trên đường đi họ dừng ở Tokyo, nơi Hayes, người sợ đủ thứ trên đời, hoảng loạn trong một quán bar lúc 2 giờ sáng. Dù vậy ông vẫn lên máy bay, mang theo mười hai quart vodka. Hải quan Trung Quốc lục ra chỗ rượu nằm trên đống quần lót cỡ khổng lồ của ông, và Hayes nhận ngay đó là đồ của mình, phần còn lại để đồng đội tự lo.
Mười hai ngày ở Trung Quốc. Có quan chức đi kèm suốt (Thiên An Môn và ảnh Mao, Tử Cấm Thành, lăng mộ nhà Minh). Nhà máy bẩn thỉu, lạc hậu; quan chức bảo giày lỗi vẫn hoàn toàn dùng được (giày trái và phải khác màu). Trứng bắc thảo, rượu Mao Đài (Hayes mê). Chuyến tàu 19 tiếng nóng nực tới Thượng Hải: Hayes và Strasser cởi chỉ còn áo lót và quần đùi. Họ thỏa thuận với Bộ Thể thao (Trung Quốc tự đàm phán hợp đồng cho vận động viên và hỏi thẳng Nike trả bao nhiêu); năm 1984 đội điền kinh Trung Quốc sẽ đi Nike ở Los Angeles. Hayes tự làm cháy áo mình trong lúc nghe các bài phát biểu ở Bộ Ngoại thương. Họ ký hai hợp đồng nhà máy và thành hãng giày Mỹ đầu tiên được làm ăn ở Trung Quốc sau 25 năm.
Định nghĩa lại chiến thắng. Phil ngẫm: kinh doanh không phải vì tiền, cũng như làm người không phải để tạo ra máu. Anh định nghĩa lại chiến thắng, không chỉ là không thua, mà là sáng tạo và đóng góp. "Có lẽ rồi tôi sẽ quen."
Chuẩn bị IPO. Kuhn, Loeb (công ty cũ của Chuck) bảo lãnh phát hành. Bản cáo bạch qua 50 bản nháp. Hồ sơ nộp lên SEC và công bố vào tháng 9: được phép phát hành 20 triệu cổ phiếu loại A và 30 triệu loại B; khoảng 2 triệu cổ phiếu loại B bán ra công chúng với giá 18 tới 22 đô la. Người trong cuộc (Phil, Bowerman, người giữ trái phiếu, nhóm Buttface) nắm 56% trong khoảng 17 triệu cổ phiếu loại A; riêng Phil khoảng 46%. Chuyến đi chào hàng: 12 thành phố trong 7 ngày (Hayes, Johnson, Phil). Hayes làm hỏng một bữa tối ở Midtown khi đùa rằng họ là những kẻ thất nghiệp kinh niên; Phil chỉ cho ông trả lời câu hỏi. Phil và Johnson ôn chuyện cũ (những lá thư bất tận, chú bạch tuộc Stretch, cái tên Nike tới trong giấc mơ); Johnson đọc sách. Chuyến chào hàng xong trước Lễ Tạ ơn; bố mẹ anh nhớ lại đôi Limber Up 7 đô la.
Ngày định giá. Ngày 2 tháng 12 năm 1980, Kuhn, Loeb khuyên giá 20 đô la. Phil đòi 22 (bằng Apple, công ty cũng IPO tuần đó). Sau một cuộc giằng co căng thẳng qua loa ngoài (21, rồi 21,50), anh giữ nguyên, và họ chấp nhận 22, đề nghị phát hành vào thứ Sáu. Anh đắp chăn cho hai con (Matt và Travis đang chơi trò Valley Forge). Đêm đó anh tính những gia tài trên giấy (Bowerman 9 triệu, Cale 6,6 triệu, mỗi thành viên Buttface khoảng 6 triệu), những con số chẳng có ý nghĩa gì. Anh thấy tiếc nuối, ước được làm lại tất cả từ đầu. Sáng hôm sau anh có 178 triệu đô la, và chẳng có gì thay đổi.