Chương 7 Simple Rules: Shannon Turley đổi cách tập ở Stanford, quy tắc tiến bộ ra sao, họp nhóm để suy ngẫm, Raghu học poker và Airbnb học bằng nhiều cách.
Tóm tắt
Chương 7 là chương hai tác giả bàn cách làm quy tắc tốt dần lên. Qua Shannon Turley ở Stanford, các đội khởi nghiệp vươn ra nước ngoài, một sinh viên học poker và Airbnb, họ cho thấy quy tắc đi từ hời hợt tới chiến lược, và tiến bộ nhanh nhờ suy ngẫm cùng nhóm và trải nghiệm khác nhau nhưng liên quan.
Ý chính
- Quy tắc đầu tiên thường hiển nhiên và yếu.
- Loại quy tắc dễ được học trước, loại khó học sau.
- Họp nhóm đều đặn giúp quy tắc tốt lên.
- Trải nghiệm khác mà liên quan giúp học nhanh nhất.
Áp dụng ngay hôm nay
Sau mỗi lần làm một việc quan trọng trong tuần, ghi ba dòng: điều gì tốt, điều gì chưa, và quy tắc nào cần sửa, bất kể kết quả thắng hay thua.
Quy tắc tốt hơn có giúp hơn không
Thí nghiệm vụ ngộ độc. Các nhóm năm người giải một vụ ngộ độc thực phẩm giả định. Nhóm có quy tắc "lắng nghe người khác" thắng, vì họ dừng lại xem xét và đổi hướng. Đứng thứ hai là quy tắc "để ý thời gian", vì việc xem giờ cũng khiến họ nghĩ lại cách làm. Nhóm "chia sẻ thông tin" ngang với nhóm không có quy tắc: nói nhiều hơn nhưng không nghe.
Shannon Turley soạn quy tắc tốt hơn
Từ bảng kỷ lục. Shannon Turley, vận động viên điền kinh không mấy tài năng ở Virginia Tech, mơ làm huấn luyện viên thể lực bóng bầu dục. Ở đó, triết lý là nâng tạ ngày càng nặng và lên bảng kỷ lục. Anh để ý người nâng tạ giỏi nhất không phải cầu thủ giỏi nhất.
Học từ nhiều môn khác nhau. Ở một đội bóng chày hạng dưới, anh thấy họ coi trọng sức khỏe và độ bền suốt mùa giải hơn sức mạnh, và cầu thủ muốn biết vì sao bài tập giúp được họ. Với bóng chuyền nữ và đấu vật, anh phải học kỹ đặc thù từng môn. Anh ghi nhật ký những gì có tác dụng và rút ra: tránh chấn thương thường quan trọng hơn sức mạnh thô, kỹ năng theo chức năng là cốt lõi, và dinh dưỡng là nền tảng.
Quy tắc ở Stanford. Stanford thắng 1 thua 11 khi anh tới năm 2007. Quy tắc của anh: chọn bài tập giữ cầu thủ khỏi chấn thương, cải thiện chức năng theo từng vị trí, chữa chấn thương cũ trước. Cầu thủ tự chọn một phần bài tập, tự viết kế hoạch năm và chọn món ăn miễn là theo ba quy tắc ăn uống. Chấn thương phải mổ giảm 87 phần trăm, và Stanford thành đội mạnh về thể lực của giải.
Quy luật tiến bộ. Quy tắc ban đầu thường tự động, hiển nhiên và yếu. Theo thời gian chúng chuyển từ hời hợt sang chiến lược và trừu tượng; các loại quy tắc được học theo thứ tự, ranh giới và cách làm trước, loại khó hơn sau; và số quy tắc tăng, giảm rồi giữ ở mức ít. Kinh nghiệm suông không đủ, cần quá trình học có chủ đích.
Quy tắc tiến bộ ra sao
Các đội mở rộng ra nước ngoài. Hai nhà nghiên cứu theo dõi mười hai đội khởi nghiệp từ Mỹ, Singapore và Phần Lan. Đội Phần Lan nào cũng vào Thụy Điển trước chỉ vì quen thuộc. Đội nào họp đánh giá thường xuyên thì quy tắc trở nên chiến lược hơn: "nhắm vào các nước Bắc Âu" thành "vào các thị trường lớn ở châu Âu". Một công ty phần mềm bảo mật Singapore đổi "bán cho cơ quan chính phủ" thành "bán cho tổ chức có nhiều dữ liệu riêng và có khả năng trả tiền".
Chuyên gia nghĩ bằng khối lớn. Chuyên gia bài bridge đếm số lá đã đánh theo từng chất, người mới chỉ đếm quân át. Nhà vật lý giỏi phân loại bài toán theo nguyên lý, người mới theo bề ngoài. Chuyên gia giữ ít quy tắc bằng cách gói kiến thức thành những khối trừu tượng.
Thời gian để suy ngẫm
Họp nhóm đều đặn. Theo nghiên cứu tác giả dẫn, các đội có quy tắc, nhất là loại khó như thời điểm, ưu tiên và dừng, kiếm được nhiều hơn hẳn ở mỗi nước. Đội tiến bộ họp nhóm đều đặn, thường hằng tuần, cùng quản lý tại chỗ để bàn chuyện thành công và thất bại. Đội không tiến bộ chỉ nói chuyện riêng lẻ.
Học nhanh hơn bằng cách làm việc khác
Quy tắc đầu tiên của poker. Victoria Coren Mitchell, người đầu tiên hai lần vô địch giải poker châu Âu, có quy tắc hàng đầu cho người mới: đừng bao giờ chơi bằng số tiền mình không thoải mái để mất.
Raghu học poker. Raghu Shukla, nghiên cứu sinh ở Stanford, đọc sách, học khóa trực tuyến, chơi trên mạng và ở sòng địa phương. Lên bàn cược cao, anh thua rồi chơi liều và mất tiền lương của mình, phải ăn ngũ cốc hai tuần. Anh đặt quy tắc: không dùng thẻ tín dụng để chơi, chỉ mang tiền mặt có thể mất, ghi nhật ký sau mỗi lần chơi bất kể thắng thua. Sau này có thêm quy tắc về "cá mập và cá con": nhìn quanh bàn chỉ thấy cá mập thì có lẽ mình là cá con và nên rời đi. Theo tác giả, điểm mấu chốt là anh tìm nhiều trải nghiệm khác nhau nhưng liên quan.
Cờ vây xen cờ lật. Trong một nghiên cứu, người chơi cờ vây xen kẽ với một trò tương tự mà khác là cờ lật tiến bộ nhanh nhất, vì sự tương phản cho nhiều thông tin hơn lặp lại đơn thuần.
Airbnb học bằng nhiều cách
Nệm hơi và bữa sáng. Joe Gebbia và Brian Chesky, thiếu tiền giữa một hội nghị thiết kế lớn ở San Francisco, cho khách thuê nệm hơi kèm bữa sáng. Quy tắc ban đầu của họ là nhắm vào thành phố có hội nghị và lễ hội, nhưng kết quả rất ít. Họ phải bán hộp ngũ cốc theo chủ đề bầu cử trên eBay để sống sót.
Lời khuyên từ Y Combinator. Ở vườn ươm Y Combinator, họ học qua bữa tối hằng tuần với các nhà sáng lập nổi tiếng và qua góp ý của bạn bè. Paul Graham khuyên quên tăng trưởng đi, hãy làm trải nghiệm thật tốt, vì có một trăm người yêu mình tốt hơn một triệu người chỉ thích mình, và hãy tới New York. Họ bay tới New York mỗi tuần, gõ cửa từng nhà và thử nghiệm, như thấy ảnh chụp chuyên nghiệp thu hút khách.
Quy tắc tốt hơn. Vào các thành phố du lịch quốc tế, tìm chủ nhà trước, và chia sẻ nguyên tắc tiếp khách như ảnh đẹp và xà phòng mới. Khách tới vì nét riêng và chất địa phương, không vì giá rẻ. Học bằng nhiều cách tăng cơ hội có những khoảnh khắc vỡ lẽ. Nhưng có lúc cải thiện thôi chưa đủ, và quy tắc phải bị phá đi làm lại.
Nguồn của trang này. Trang này tóm tắt chương 7 của Simple Rules (Donald Sull và Kathleen Eisenhardt, Mariner Books), diễn giải theo ghi chú khi đọc sách. Những nhận định về kinh doanh, đầu tư, sức khỏe và trầm cảm là quan điểm của hai tác giả và các nghiên cứu họ dẫn, chỉ mang tính thông tin chung, không phải lời khuyên tài chính, y khoa hay tâm lý.
Câu hỏi thường gặp
Shannon Turley đổi gì ở Stanford?
Anh bỏ bảng kỷ lục nâng tạ và đặt quy tắc giữ cầu thủ khỏi chấn thương, cải thiện chức năng theo từng vị trí và chữa chấn thương cũ trước. Cầu thủ tự chọn một phần bài tập. Theo sách, số chấn thương phải mổ giảm 87 phần trăm và Stanford thành đội mạnh về thể lực.
Quy tắc tiến bộ theo quy luật nào?
Theo hai tác giả, quy tắc ban đầu thường tự động, hiển nhiên và yếu. Dần dần chúng chuyển sang chiến lược và trừu tượng hơn. Quy tắc ranh giới và cách làm được học trước, quy tắc dừng học sau cùng. Số quy tắc tăng lên, giảm xuống rồi giữ ở mức ít.
Vì sao chơi nhiều trò khác nhau giúp học nhanh?
Trong một nghiên cứu sách dẫn, người chơi cờ vây xen kẽ một trò tương tự mà khác tiến bộ nhanh nhất, vì sự tương phản cho nhiều thông tin hơn lặp lại đơn thuần. Raghu học poker qua sách, khóa học, chơi mạng và sòng bài, còn Airbnb học qua nhiều kênh cùng lúc.