Barnum dạy kiên trì khi đã đúng đường, tự hiểu nghề mình tới từng chi tiết, cẩn trọng lúc tính và táo bạo lúc làm, và không trông vào may rủi.
Tóm tắt
Quy tắc 4 và 5 là cặp bài học về sức bền và sự tận tâm. Đã đúng đường thì đi tiếp, đừng mất niềm tin ngay trước đích. Việc đáng làm thì làm cho tốt, tự học nghề mình như Cuvier hiểu xương thú, vừa cẩn trọng vừa táo bạo theo châm ngôn nhà Rothschild.
Ý chính
- Nhiều người bỏ cuộc ngay trước khi tới đích.
- Con mắt ông chủ đáng giá hơn đôi tay của cả chục người làm.
- Phải hiểu nghề của mình tới từng chi tiết.
- Cẩn trọng khi lên kế hoạch, táo bạo khi làm, và không tin vào may rủi.
Áp dụng ngay hôm nay
Chọn một việc bạn đã để người khác lo hoàn toàn, hôm nay tự tay làm hoặc xem lại nó từ đầu tới cuối một lần.
Quy tắc 4. Kiên trì
Đi đúng đường rồi thì đi tiếp. Khi đã vào đúng đường, hãy kiên trì. Có người như "sinh ra đã mệt", nhưng ai cũng có thể tập tự lực. Davy Crockett nói: "Chắc mình đúng rồi thì cứ tiến lên." Nhiều người mất niềm tin ngay trước khi tới đích.
Con nước lớn. Barnum dẫn Shakespeare: việc đời có lúc nước lên, ai do dự thì một bàn tay bạo dạn hơn sẽ lấy phần thưởng. Châm ngôn của Solomon cũng nói tay lười làm nghèo, tay siêng làm giàu.
Kiên trì là tự lực. Người hay vay lo âu và đi hỏi ý mọi người thì gió nào cũng thổi họ đi. Có người gặp thất bại rồi tìm tới cái chết, có người vượt qua khó khăn lớn hơn nhờ kiên trì và tin rằng mình đang làm điều đúng.
Hai vị tướng. Hai vị tướng cùng học West Point, học vấn ngang nhau. Người do dự thì vừa thấy địch có đại bác đã ra lệnh dừng hết, và thất bại. Người kiên trì thì xông thẳng qua, làm binh sĩ của mình hăng lên theo.
Quy tắc 5. Làm gì cũng dốc hết sức
Việc đáng làm thì đáng làm cho tốt. Barnum khuyên làm sớm, làm muộn, đừng để sang mai việc làm được hôm nay. Tham vọng, sức lực, chăm chỉ và kiên trì là không thể thiếu. May mắn đứng về phía người dám làm và không giúp ai không tự giúp mình. Đừng như Micawber ngồi chờ "có gì đó xảy ra", vì thứ thường xảy ra là nhà tế bần hoặc nhà tù.
Chia đều rồi chia nữa. Một người nghèo đòi chia đều tiền của thiên hạ. Người giàu đáp rằng chia xong hai tháng là tiêu hết, rồi lại phải chia nữa. Barnum còn kể một người nghèo ở London bị đuổi khỏi nhà trọ mà trong túi có sẵn kế hoạch trả hết nợ quốc gia của nước Anh.
Buộc lạc đà rồi mới phó thác. Cromwell nói hãy tin trời nhưng giữ thuốc súng cho khô. Một câu Barnum gán cho Mohammed: hãy buộc con lạc đà lại rồi mới phó thác cho Thượng đế.
Mắt ông chủ. Hãy dựa vào sức mình. Theo Barnum, con mắt của ông chủ đáng giá hơn đôi tay của cả chục người làm, vì người làm thuê không thể tận tâm như chủ. Hãy tự học nghề của mình. Sai lầm cũng là kinh nghiệm, như ông bán đồ thiếc người Yankee nói mỗi ngày đều học thêm được một chút.
Cuvier và móng chẻ. Nhà tự nhiên học Cuvier hiểu nghề tới mức chỉ nhìn một khúc xương là vẽ được cả con vật. Học trò trùm da bò lên một bạn rồi lăn vào phòng ông, hét: "Ta là quỷ, ta sẽ ăn thịt ngươi." Cuvier bình thản nhìn rồi nói: "Móng chẻ, ăn cỏ. Không ăn thịt được đâu." Barnum kết luận phải hiểu nghề mình tới từng chi tiết.
Cẩn trọng và táo bạo. Châm ngôn của nhà Rothschild là "vừa cẩn trọng vừa táo bạo": cẩn trọng khi lên kế hoạch, táo bạo khi làm. Chỉ cẩn trọng thì không bao giờ làm, chỉ táo bạo thì là liều. Người đầu cơ chứng khoán được hôm nay thì mất ngày mai.
Tránh người và chỗ xui. Châm ngôn thứ hai của Rothschild là đừng làm ăn với người hay nơi xui xẻo. Thất bại lặp đi lặp lại cho thấy có một lỗi chưa tìm ra. Barnum không tin vào may rủi: cùng nguyên nhân thì cùng kết quả.
Câu hỏi thường gặp
Barnum hiểu kiên trì là gì?
Với Barnum, kiên trì là tự lực. Khi đã chắc mình đúng thì cứ tiến lên, như lời Davy Crockett. Người hay lo trước và đi hỏi ý khắp nơi thì gió nào cũng thổi đi. Ông kể hai vị tướng học cùng trường: người do dự thất bại, người xông lên thì kéo cả quân theo.
Chuyện Cuvier và bộ da bò dạy gì?
Học trò trùm da bò lên một bạn rồi dọa nhà tự nhiên học Cuvier rằng sẽ ăn thịt ông. Cuvier chỉ nhìn rồi nói con vật có móng chẻ, ăn cỏ, nên không ăn thịt được. Barnum dùng chuyện này để nói người làm ăn phải hiểu nghề mình kỹ tới mức đó.
Châm ngôn của nhà Rothschild là gì?
Châm ngôn thứ nhất là vừa cẩn trọng vừa táo bạo: cẩn trọng khi lên kế hoạch, táo bạo khi bắt tay làm. Chỉ cẩn trọng thì không bao giờ làm, chỉ táo bạo thì là liều. Châm ngôn thứ hai là đừng làm ăn với người hay nơi cứ thất bại hoài, vì chắc có lỗi chưa tìm ra.
