Phần giới thiệu của Lionel Giles: chuyện Sun Tzu huấn luyện 180 cung nữ, tranh luận về niên đại sách, và mười một nhà bình luận kinh điển.
Tóm tắt
Lời giới thiệu là phần dịch giả Lionel Giles viết trước mười ba chương. Ông kể chuyện Sun Tzu huấn luyện 180 cung nữ cho vua Ngô, bàn về niên đại và văn bản của sách, giới thiệu mười một nhà bình luận, và gom các lập luận Trung Hoa cho rằng chiến tranh là việc chính đáng của nhà nước.
Ý chính
- Lệnh chưa rõ là lỗi của người ra lệnh.
- Lệnh đã rõ mà không theo là lỗi của người chỉ huy.
- Giles đặt niên đại sách khoảng năm 500 tới 470 trước Công nguyên.
- Bản dịch đi kèm chú giải của mười một nhà bình luận.
Áp dụng ngay hôm nay
Xem lại một yêu cầu bạn giao gần đây mà người khác làm sai. Viết lại nó rõ hơn trước khi trách ai.
Sun Tzu và cuộc thử với cung nữ
Bản dịch đầu tiên đáng tin. Giles cho rằng bản dịch năm 1910 của ông là bản tiếng Anh tốt đầu tiên, sau bản tiếng Pháp của Amiot năm 1782 và bản của Calthrop năm 1905. Bản này đi kèm chú giải học thuật dày đặc.
Huấn luyện 180 cung nữ. Sun Wu, tức Sun Tzu, người nước Tề, đem mười ba chương tới gặp vua Ho Lu nước Ngô. Vua thử ông bằng cách giao 180 cung nữ chia làm hai đội. Hai ái phi của vua làm đội trưởng và cười khi nghe lệnh. Sun Tzu nói lệnh chưa rõ là lỗi của tướng, lệnh đã rõ mà không theo là lỗi của người chỉ huy, rồi xử hai người ấy. Sau đó các cung nữ tập đúng từng động tác, và ông được phong tướng.
Văn bản và người bình luận
Tác phẩm có từ bao giờ. Sử gia Ssu-ma Ch'ien khẳng định có Sun Wu, nhưng sách Tso Chuan không nhắc tới ông. Giles đặt thời điểm sách khoảng năm 500 tới 470 trước Công nguyên, có thể do một người lính ít tên tuổi viết.
Mười một nhà bình luận. Bình luận sớm nhất là của Ts'ao Kung. Các bản sau bị sai lệch, bản của Sun Hsing-yen được dùng làm chuẩn. Mười một nhà bình luận kinh điển gồm Ts'ao Kung, Tu Mu, Mei Yao-ch'en, Chang Yu và những người khác.
Biện hộ cho chiến tranh. Giles gom các lập luận của học giả Trung Hoa rằng chiến tranh là chức năng chính đáng của nhà nước. Chính Khổng Tử cũng từng dùng vũ lực và khuyên chuẩn bị binh bị ngay cả khi đang đàm phán.
Câu hỏi thường gặp
Chuyện 180 cung nữ là gì?
Vua Ho Lu nước Ngô thử Sun Tzu bằng cách giao 180 cung nữ chia hai đội, do hai ái phi làm đội trưởng. Họ cười khi nghe lệnh. Sun Tzu nói lệnh đã rõ mà không theo là lỗi người chỉ huy, xử hai người ấy, và sau đó cả đội tập đúng từng động tác.
Sách được viết khi nào?
Sử gia Ssu-ma Ch'ien khẳng định có Sun Wu, nhưng sách Tso Chuan không nhắc tới ông. Giles cân nhắc các chứng cứ và đặt niên đại sách khoảng năm 500 tới 470 trước Công nguyên, có thể do một người lính ít tên tuổi viết.
Vì sao bản Giles có nhiều chú giải?
Giles dịch kèm ý của mười một nhà bình luận kinh điển như Ts'ao Kung, Tu Mu, Mei Yao-ch'en và Chang Yu, cùng nhiều chuyện chiến trận minh họa. Ông coi bản năm 1910 là bản tiếng Anh tốt đầu tiên, sau bản tiếng Pháp của Amiot và bản của Calthrop.