Chương I: chiến tranh là chuyện sống còn. Năm yếu tố, bảy phép so sánh để đoán thắng bại, và câu nổi tiếng mọi cuộc chiến dựa trên đánh lừa.
Tóm tắt
Chương I là phần mở đầu về việc tính toán trước khi đánh. Sun Tzu nêu năm yếu tố là đạo, trời, đất, tướng và phép, rồi bảy câu hỏi so sánh hai bên để đoán thắng bại. Ông nói mọi cuộc chiến dựa trên đánh lừa, và bên tính nhiều trước trận thì thắng.
Ý chính
- Chiến tranh là việc sống còn nên phải nghiên cứu kỹ.
- Năm yếu tố: đạo, trời, đất, tướng và phép.
- Mọi cuộc chiến đều dựa trên sự đánh lừa.
- Tính nhiều trước trận thì thắng, tính ít thì thua.
Áp dụng ngay hôm nay
Trước quyết định lớn tuần này, so bạn với đối thủ theo bảy câu hỏi của Sun Tzu, ghi ra bên nào hơn ở từng mục.
Năm yếu tố và bảy phép so sánh
Chiến tranh là chuyện sống còn. Sun Tzu mở đầu: chiến tranh là việc sống chết của quốc gia, là đường tới an toàn hay diệt vong, nên phải nghiên cứu kỹ.
Năm yếu tố cố định. Đạo, tức sự đồng lòng giữa dân và vua. Trời, tức ngày đêm, nóng lạnh, mùa tiết. Đất, tức xa gần, hiểm trở, an nguy. Tướng, với trí, tín, nhân, dũng, nghiêm. Phép, tức tổ chức, cấp bậc, đường tiếp tế và tài chính.
Bảy câu hỏi đoán thắng bại. Vua bên nào có đạo, tướng bên nào giỏi hơn, bên nào được trời và đất, kỷ luật bên nào nghiêm hơn, quân bên nào mạnh hơn, lính bên nào luyện tốt hơn, thưởng phạt bên nào nhất quán hơn. Chuyện kể Ts'ao Ts'ao tự kết án tử vì để ngựa giẫm lúa, rồi cắt tóc thay đầu.
Mọi cuộc chiến dựa trên đánh lừa
Giả yếu khi mạnh. "Mọi cuộc chiến đều dựa trên sự đánh lừa." Có thể thì làm như không thể, gần thì làm như xa. Nhử địch, giả rối loạn, tránh chỗ mạnh, chọc kẻ nóng tính, giả yếu để địch kiêu, không cho quân nghỉ ngơi được yên, chia rẽ quân đang đoàn kết, đánh chỗ không phòng bị.
Tính nhiều thì thắng. Trước trận, bên nào tính toán nhiều trong miếu đường thì thắng, tính ít thì thua.
Câu hỏi thường gặp
Năm yếu tố trong chương I là gì?
Đạo là sự đồng lòng giữa dân và vua. Trời là ngày đêm, nóng lạnh, mùa tiết. Đất là xa gần, hiểm trở, an nguy. Tướng cần trí, tín, nhân, dũng, nghiêm. Phép là tổ chức, cấp bậc, đường tiếp tế và tài chính.
Mọi cuộc chiến dựa trên đánh lừa nghĩa là gì?
Sun Tzu khuyên có thể thì làm như không thể, gần thì làm như xa. Nhử địch, giả rối loạn, giả yếu để địch kiêu, chọc kẻ nóng tính, chia rẽ quân đang đoàn kết, và đánh chỗ không phòng bị. Những mưu ấy phải giữ kín.
Tính toán trong miếu đường là gì?
Trước khi ra trận, người xưa bàn tính trong miếu đường. Sun Tzu nói bên nào tính toán nhiều, so sánh kỹ năm yếu tố và bảy câu hỏi, thì thắng. Bên tính ít thì thua, còn bên không tính gì thì càng thua.