Mỗi việc nhỏ bạn làm tạo ra gợn sóng tới người khác. Chương 8 của The Slight Edge do Amber Olson Rourke viết về tác động lâu dài.
Tóm tắt
Chương 8 của The Slight Edge là phần Amber Olson Rourke, con gái tác giả, viết về chiều kích lớn hơn của lợi thế nhỏ: tác động tới người khác. Mỗi cải thiện nhỏ tạo ra gợn sóng như hòn sỏi ném xuống ao, và thành công lớn hơn đi kèm trách nhiệm chia sẻ lớn hơn.
Ý chính
- Ai cũng muốn cuộc đời mình có ý nghĩa.
- Thành công lớn hơn kéo theo trách nhiệm chia sẻ lớn hơn.
- Một người tận tâm có thể thay đổi thế giới.
- Ai cũng tạo ra gợn sóng, hãy chọn gợn sóng tích cực.
Áp dụng ngay hôm nay
Hôm nay, khi gặp một người thu ngân hay người phục vụ, hãy hỏi một câu thật lòng và để ý một điều họ đang làm tốt.
Chương 8. Hiệu ứng lan tỏa
Đề từ. thiên thần Clarence trong phim "It's a Wonderful Life": cuộc đời mỗi người chạm tới biết bao người khác.
Một chiều kích lớn hơn. Sức khỏe, tài chính, các mối quan hệ, phát triển bản thân và hạnh phúc đều là chuyện "về tôi". Olson thấy còn một chiều kích lớn hơn: tôi tác động thế nào tới người khác, và sau khi tôi ra đi thì sao? Ai cũng muốn một bữa ăn ngon, có bạn đồng hành, được hạnh phúc, nhưng cũng muốn cảm thấy mình tạo ra khác biệt; đó là một nhu cầu ăn sâu trong con người. Olson trao phần kể chính của chương cho con gái là Amber, người "lớn lên cùng lợi thế nhỏ".
Amber Olson Rourke, lớn lên cùng lợi thế nhỏ. Amber luôn mặc nhiên cho rằng điều gì cũng đạt được nhờ làm việc đều đặn hằng ngày và chia mục tiêu lớn thành những phần nhỏ, nên cô chưa bao giờ thấy choáng ngợp. Cô kể chuyện Will Smith: năm 12 tuổi, Will và cậu em 9 tuổi được cha giao xây lại một bức tường gạch đã bị đập đổ, mất một năm rưỡi mới xong. Bài học: đừng bắt tay vào xây một bức tường; hãy đặt một viên gạch thật hoàn hảo, mỗi ngày. Ở nhà cô không có ranh giới giữa công việc và gia đình; bố mẹ đưa cô theo tới các cuộc họp, và cô yêu công việc. Thời trung học, qua một chương trình vừa học vừa làm của trường, cô làm quản lý văn phòng cho một phòng khám nắn chỉnh cột sống. Lên đại học, giữa những bạn học toàn điểm 4.0, cô ý thức rõ rằng sự đều đặn có thể thắng những người tài năng hơn. Kỷ luật, theo cô, không phải tự ép mình một cách khắt khe mà là thứ mọc lên tự nhiên từ triết lý. Ra trường, cô làm quản lý khách hàng mảng tiếp thị ở một công ty dịch vụ tài chính lớn; sau đó bố mời cô về điều hành spa y khoa của gia đình ở Texas.
Thu thập câu chuyện. Để làm ấn bản thứ hai, Amber liên lạc với những người có danh thiếp mà Jeff giữ đầy một ngăn kéo. Hàng nghìn câu chuyện cho thấy lợi thế nhỏ đã thay đổi những cuộc hôn nhân, giúp người ta hồi phục sau tai nạn xe hơi, vượt qua trầm cảm, chứ không riêng chuyện kinh doanh. Cô muốn làm một điều lớn hơn.
Cái giá của thành công. Phát triển bản thân là để sống rộng hơn, chạm tới nhiều người hơn, để lại di sản. Mỗi người có một tổ hợp riêng của tài năng, đam mê và tầm nhìn; sự vĩ đại đi kèm một cái giá, đó là trách nhiệm (sự dư dả tạo ra trách nhiệm). Amber diễn giải lời Will Smith, điều anh học từ bà mình: hãy làm thế giới tốt đẹp hơn vì bạn đã ở đây; nếu bạn không làm đời ai đó tốt hơn thì bạn đang phí thời gian. Câu nói của Margaret Mead về "một nhóm nhỏ công dân tận tâm" được cô mở rộng: hành động đều đặn của một người tận tâm có thể lan ra thành một nhóm hàng nghìn, hàng triệu người.
MyRipple. Amber hình dung một mạng xã hội cho phát triển bản thân và hiệu ứng lan tỏa, với khẩu hiệu "mỗi người tự nhận trách nhiệm, cùng nhau thay đổi thế giới", và đã bắt đầu tuyển lập trình viên. Đúng lúc đó, công ty mới (công ty ở chương 5) xuất hiện, và họ gộp ý tưởng lan tỏa vào đó; sau sáu tháng, "Hiệu ứng lan tỏa" thành một chủ đề trung tâm của công ty.
Hướng tới một thế hệ lợi thế nhỏ. Người trẻ (từ tuổi teen tới cuối tuổi hai mươi) có nhiều thời gian nhất. Amber buồn khi nghĩ tới những bạn trung học có đủ mọi lợi thế nhưng chưa bao giờ nhận ra những sai lầm nhỏ hằng ngày đang cộng dồn. Bản dành cho tuổi teen, SUCCESS for Teens: Real Teens Talk about Living the Slight Edge (làm cùng Quỹ SUCCESS), đã được phát hàng triệu bản. Người trẻ đang dẫn dắt các tổ chức từ thiện, các nỗ lực vì môi trường, nhận trách nhiệm, coi trọng sức khỏe và thời gian.
Hiệu ứng lan tỏa. Những cải thiện tích cực tạo ra gợn sóng, như hòn sỏi ném xuống ao, phần lớn không nhìn thấy: một người tác động tới người khác, người đó lại tác động tới người khác nữa. Tâm trạng và hành động thất thường có thể triệt tiêu nhau; than phiền và chỉ trích triền miên tạo ra gợn sóng tiêu cực. Bạn chọn loại gợn sóng nào.
Renee Olson. Vợ Jeff, mẹ Amber, học từ cách mẹ bà đối xử với mọi người. Thói quen của bà là thật sự có mặt với mỗi người (kể cả người lạ, nhân viên thu ngân, người phục vụ): quan tâm, đặt câu hỏi, khích lệ, để ý điều đang tốt. Những việc ấy dễ bỏ qua nhưng theo thời gian làm dịch chuyển sự tiêu cực. Với Amber, bà đều đặn khích lệ theo kiểu tích cực "con làm được mọi thứ", chọn đồ ăn lành mạnh, đọc sách, trò chuyện cùng con, thay vì đi đường dễ.
Lời kết của Jeff. Amber là phó chủ tịch phụ trách tiếp thị và văn hóa của công ty, dẫn dắt các nỗ lực lan tỏa (trong đó có Big Brothers Big Sisters và Quỹ SUCCESS), và đã đưa Mười giá trị cốt lõi vào văn hóa giúp công ty đi từ con số không tới 100 triệu đô trong một năm. Ông nói cô là bằng chứng lớn nhất của lợi thế nhỏ. Ông mời người đọc tweet những cải thiện tích cực với thẻ #RippleEffect #SlightEdge.
Câu chuyện của người đọc
Câu chuyện độc giả. Robert Kratch (Minneapolis) từng là cầu thủ hàng công của NFL: All-American ở Đại học Iowa, được New York Giants chọn ở vòng 3 năm 1989, vô địch Super Bowl XXV. Anh trở nên tự mãn, thua một trận khi cú đá bị William "The Refrigerator" Perry chặn, rồi quyết tâm trở lại, thành cầu thủ tự do hàng đầu, rồi lại tự mãn. Sau khi giải nghệ, anh tăng cân suốt 13 năm lên tới 340 pound (khoảng 154 kg), doanh nghiệp lao đao trong cú sập năm 2008, rơi vào trầm cảm. Qua khóa đào tạo bán hàng của vợ là Kristi, anh biết tới cuốn sách. Anh giảm hơn 70 pound (khoảng 32 kg) trong một năm, cholesterol từ 289 xuống 179 trong 9 tháng, đọc sách mỗi ngày; các con anh cũng đọc cuốn sách, và gợn sóng lan tới gia đình, đồng nghiệp.
Câu hỏi thường gặp
Ai viết chương 8 của The Slight Edge?
Chương 8 do Amber Olson Rourke viết. Cô là con gái Jeff Olson, lớn lên cùng triết lý lợi thế nhỏ, và về sau phụ trách tiếp thị và văn hóa ở công ty của ông. Chương này nói lợi thế nhỏ lan ra người xung quanh.
Hiệu ứng lan tỏa trong The Slight Edge là gì?
Hiệu ứng lan tỏa là ý rằng mỗi cải thiện nhỏ của một người tác động tới người khác, rồi người đó lại tác động tới người khác nữa, như vòng sóng từ hòn sỏi. Phần lớn gợn sóng ấy không nhìn thấy được.
Chuyện Will Smith xây tường trong chương 8 nói gì?
Năm 12 tuổi, Will Smith và em trai được cha giao xây lại một bức tường. Bức tường đã bị đập đổ, và hai anh em mất một năm rưỡi mới xây xong. Bài học Amber rút ra: đừng bắt tay xây cả bức tường, hãy đặt một viên gạch thật hoàn hảo mỗi ngày.
