Cộng thêm 1% mỗi ngày thì sau một năm hơn gấp ba. Chương 9 của The Slight Edge nói vì sao thành công lớn phải bắt đầu rất nhỏ.
Tóm tắt
Chương 9 của The Slight Edge là lời nhắc rằng câu chuyện đồng xu không khuyên bắt đầu từ con số không mà bắt đầu từ một xu. Olson cho rằng chỉ cần cộng thêm 1% mỗi ngày vào điều quan trọng, và sự vĩ đại nằm ở khoảnh khắc quyết định bắt đầu.
Ý chính
- Thành công lớn bắt đầu rất nhỏ, nhưng phải bắt đầu.
- Cộng thêm 1% mỗi ngày thì sau một năm sẽ hơn gấp ba.
- Một xu để dành có thể thành 1.000 đô nếu có thời gian và lãi.
- Sự vĩ đại nằm ở khoảnh khắc ra quyết định.
Áp dụng ngay hôm nay
Chọn một lĩnh vực quan trọng với bạn và làm tốt hơn hôm qua đúng 1%: thêm một trang sách, thêm năm phút đi bộ, hay thêm một đô vào quỹ tiết kiệm.
Chương 9. Nhưng phải bắt đầu bằng một xu
Đề từ. tục ngữ Trung Hoa, hành trình nghìn dặm bắt đầu từ một bước chân.
Không phải "bắt đầu từ con số không". Câu chuyện đồng xu không bảo hãy bắt đầu với hai bàn tay trắng. Người con đã bắt đầu với một xu, nhỏ nhưng không phải vô nghĩa, và điều đó tạo ra mọi khác biệt. Thành công không hiện ra từ hư không (chẳng có thần đèn nào), nó lớn lên từ một khởi đầu nhỏ, thường vô hình, nhưng phải có khởi đầu. Bạn phải làm một điều gì đó.
Những đồng xu. Năm 2003, Mark Zuckerberg, sinh viên năm hai ở Harvard, làm ra Facemash (so ảnh hai sinh viên và bình chọn ai ưa nhìn hơn), suýt bị đuổi học; mười năm sau, Facebook có hơn một tỷ người dùng. Stephen King, một thầy giáo dạy tiếng Anh trẻ và túng thiếu, viết truyện cho tạp chí đàn ông, đã vứt ba trang bản thảo kể về một nữ sinh trung học có nhiều vấn đề; vợ ông là Tabitha nhặt lại, đọc và bảo ông viết cho xong. Bản quyền in bìa mềm của Carrie bán được gần 500.000 đô và mở ra sự nghiệp của ông. Tháng 12 năm 1955, Rosa Parks, một thợ may 42 tuổi ở Montgomery, không chịu nhường ghế trên xe buýt; bà bị bắt và bị phạt. Hiệp hội Cải thiện Montgomery mới lập chọn Martin Luther King Jr. còn trẻ làm người phát ngôn, khởi đầu phong trào chấm dứt sự phân biệt chủng tộc hợp pháp. "Rosa Parks là một đồng xu." Và bạn cũng thế: bạn bắt đầu là một đốm nhỏ dày chừng tờ một đô la, thuộc loại cấu trúc phức tạp nhất, mang những chỉ dẫn đủ viết kín hơn 500.000 trang, rồi cộng dồn trong chín tháng thành hơn 30 nghìn tỷ tế bào. "Bạn đã bắt đầu như một đồng xu."
Một xu cho suy nghĩ của bạn. Hãy hình dung nhân đôi sức khỏe từng xu một (đi bộ nhanh một dặm, 15 phút trên máy chạy). Hôm sau bạn chỉ thấy khá hơn một xu, sau một tuần là 64 xu, và rất dễ muốn bỏ; nhưng cứ tiếp tục thì sẽ tới mười triệu. Kiến thức cũng vậy: Think and Grow Rich (256 trang) hay 7 thói quen (358 trang) không thể đọc xong trong một ngày, nhưng mười trang thì được, và mai lại mười trang nữa. Người thành công làm điều người không thành công không chịu làm, kể cả khi nó chưa tạo ra khác biệt nhìn thấy được; mười trang mỗi ngày trong một năm là khoảng một tá tác phẩm kinh điển có thể đổi đời ("hấp thụ suy nghĩ của các triệu phú").
Sức mạnh của một phần trăm. Bỏ chuyện nhân đôi đi; chỉ cần CỘNG thêm một xu (1%) mỗi ngày trong mọi lĩnh vực quan trọng (hạnh phúc, bản thân, tình bạn, sức khỏe, học tập, kỹ năng). Chữ "cent" bắt nguồn từ "centum", một phần trăm. Cộng đơn thuần 1% mỗi ngày trong 365 ngày là 365%, tức sau một năm bạn sẽ hơn gấp ba (3,5 lần). Ngày 1 là 0,01, ngày 2 là 0,02, ngày 3 là 0,03: vô hình, nên người ta bỏ phòng tập, bỏ bài tập, bỏ thiệp cảm ơn. Đây không phải chuyện cố gắng gấp đôi, chỉ là cố hơn 1%. Và trên thực tế, sự tăng trưởng trong quan hệ, kỹ năng hay sức khỏe cũng được cộng dồn theo kiểu lãi kép.
Một xu để dành. Câu tục ngữ (kiểu "để dành một xu là kiếm được một xu") sai: với đủ thời gian và lãi suất, một xu để dành có thể thành 1.000 đô, nhưng bạn phải bắt đầu bằng một xu. Hàng tỷ đô nợ tiêu dùng ở Mỹ và mức tiết kiệm yếu kém chính là những đồng xu không được cất đi. Người ta chẳng buồn cúi xuống nhặt một xu hay gửi một xu vào ngân hàng; nhưng có lợi thế nhỏ thì bạn làm được gần như mọi thứ. Sự vĩ đại không được định sẵn; nó luôn nằm ở khoảnh khắc ra quyết định.
Đồng xu và cánh bướm. Ignaz Semmelweis là bác sĩ sản khoa người Hungary ở Bệnh viện Đa khoa Vienna giữa thế kỷ 19. Ở khoa của ông, tỷ lệ tử vong khi sinh khoảng 1 trên 3 (so với khoảng 1 trên 10 ở các phòng khám nói chung; phụ nữ thà sinh ngoài đường). Ông đề nghị bác sĩ phẫu thuật rửa tay trước khi mổ, bị chế giễu nhưng vẫn kiên trì; ý tưởng ấy cuối cùng cứu hàng triệu người, có khi cả tổ tiên của bạn. Hiệu ứng cánh bướm (trong lý thuyết hỗn loạn) cho thấy hành động nhỏ của bạn có hệ quả rất xa. Trong It's a Wonderful Life, George Bailey đứng bên bờ tự tử thì được thấy thế giới nếu không có mình (Marty McFly trong Back to the Future cũng vậy); năm 2006, Viện Phim Mỹ (AFI) xếp bộ phim này số 1 trong danh sách phim truyền cảm hứng nhất. Đời thật không có thiên thần Clarence, nên bạn phải tự học cách nhìn thấy điều đó. Những điều nhỏ là những điều lớn nhất; những anh hùng như John F. Kennedy, Jonas Salk, Mẹ Teresa, Oskar Schindler, Martin Luther King có thể chỉ tồn tại nhờ một sự kiên trì nhỏ như thế. Việc bạn làm có ý nghĩa.
Câu chuyện của người đọc
Câu chuyện độc giả. Al Lewis (Chicago) bị đột quỵ, được bảo có thể không bao giờ đi lại được. Ông tập phục hồi bằng cách cử động ngón tay, rồi bàn tay, rồi cánh tay, mỗi ngày "một chút"; ông hồi phục trọn vẹn, đạp xe, tập máy elip 30 phút mỗi ngày, chơi nhạc và nói chuyện bình thường. Jim Paris (ChristianMoney.com, Daytona Beach) bị kế toán biển thủ 2 triệu đô, phá sản, trầm cảm năm năm; sau khi đọc sách, ông đi một bước nhỏ mỗi ngày, rồi trở lại truyền hình và phát thanh, dựng lại trang web, có những bứt phá về tài chính.
Câu hỏi thường gặp
Sức mạnh của một phần trăm là gì?
Olson khuyên đừng nghĩ tới chuyện nhân đôi mà chỉ cộng thêm 1% mỗi ngày vào những lĩnh vực quan trọng như sức khỏe, học tập hay tình bạn. Theo sách, làm vậy trong một năm thì kết quả hơn gấp ba.
Những đồng xu đầu tiên của Zuckerberg và Stephen King là gì?
Mark Zuckerberg bắt đầu với Facemash năm 2003, mười năm sau Facebook có hơn một tỷ người dùng. Stephen King là một thầy giáo trẻ túng thiếu viết truyện ngắn. Cả hai đều bắt đầu từ thứ rất nhỏ, như một đồng xu.
Semmelweis có liên quan gì tới đồng xu?
Ignaz Semmelweis là bác sĩ sản khoa ở Vienna giữa thế kỷ 19. Ông đề nghị bác sĩ rửa tay trước khi mổ, bị chế giễu nhưng vẫn kiên trì, và ý tưởng ấy cuối cùng cứu hàng triệu người. Olson dùng chuyện này để nói hành động nhỏ có hệ quả rất xa.
