Goggins rời BUD/S vì nứt xương rồi quay lại lần cuối. Chương 5 nói vì sao phải nhận lấy quá khứ thì tâm trí mới thật sự vững.
Tóm tắt
Chương 5 của Can't Hurt Me là chặng Goggins rời BUD/S vì nứt xương bánh chè, rồi quay lại lần cuối và chạy trên hai ống chân nứt. Ông nhận ra tâm trí chai sạn là chưa đủ nếu chưa nhìn lại và nhận lấy toàn bộ quá khứ của mình.
Ý chính
- Tâm trí chai sạn giúp chịu đựng nhưng không làm lành được xương.
- Nỗi sợ thật thường đến từ việc tự chối bỏ quá khứ.
- Nhận lấy quá khứ làm nền móng cho tâm trí bọc giáp.
- Hình dung trước khó khăn và chuẩn bị câu trả lời cho những câu hỏi đơn giản.
Áp dụng ngay hôm nay
Chọn một mục tiêu sắp tới, hình dung cả lúc thành công lẫn chỗ dễ bỏ cuộc nhất, và viết sẵn câu trả lời cho câu hỏi: vì sao mình làm việc này?
Đầu gối nát và bài thắt nút dưới nước
Tuần đi bộ sau Tuần địa ngục. Sau Tuần địa ngục của Khóa 231, đầu gối phải của David nát bươm, ông vẫn còn dư chứng viêm phổi (ho khạc đờm vào chai Gatorade). Giữa học viên và bác sĩ quân y có một thỏa thuận ngầm kiểu "không hỏi, không kể"; ông giấu cơn đau khỏi đội y tế.
Bài thắt nút dưới nước. Ở khu hồ sâu 15 bộ (khoảng 4,5 m), học viên phải đạp nước, rồi lặn không đeo kính để thắt năm nút (như nút dẹt, nút thòng lọng bowline) bằng những lần nín thở, mỗi nút được huấn luyện viên giơ ngón cái chấp nhận; trồi lên sớm là trượt, tức bị loại khỏi BUD/S. Ông đạp nước chỉ bằng một chân lành, và Psycho Pete được giao kèm ông, khích ông thắt ba nút cuối trong một hơi, còn té nước vào mặt ông. Gần ngất và đầy nghi ngờ ("Mình ở đây làm gì?"), ông nhìn thấy nụ cười của Psycho và tâm thế bỗng lật ngược. Ông thôi coi những trận đòn và sự bắt nạt là bằng chứng mình là nạn nhân, mà nhìn toàn bộ quá khứ như một bãi tập đã làm chai sạn tâm trí ông, giống như vết chai trên lòng bàn tay sau những buổi tập tạ. Một tâm trí không được tôi luyện sẽ mãi mềm yếu; còn nếu vẫn giữ vai nạn nhân thì vết chai ấy hóa thành oán giận và sợ thay đổi, chứ không thành sự cứng cỏi. Ông cười đáp lại, cảm giác sắp ngất biến mất, và ông thong thả hoàn thành bài.
"Siêu nhân". Ngay sau đó cả lớp bị phạt một trận nặng (chống đẩy, đá chân, bò như gấu) vì chậm chạp, đầu gối ông lệch đi và đau dữ dội. Lần nữa ông dùng ký ức về chiến thắng ở hồ bơi, về tâm trí chai sạn, để di chuyển như "một con gấu"; cơn đau biến mất, và SBG hỏi điều gì biến ông thành "Siêu nhân". Lời giải thích: nhớ lại những gian khổ đã qua có thể kéo ta khỏi vòng suy nghĩ tiêu cực; vượt qua nỗi đau sẽ kích hoạt hệ thần kinh giao cảm (phản ứng chiến hay chạy) và adrenaline; hãy cho sự nghi ngờ ngồi ghế sau, đừng để nó cầm lái. Người bình thường có 2.000 tới 3.000 ý nghĩ mỗi giờ (30 tới 50 ý nghĩ mỗi phút), nên quản lý suy nghĩ là việc quan trọng; tập luyện thể chất là lò luyện tốt nhất cho việc ấy: hãy đẩy mạnh nhất khi muốn bỏ nhất, và làm tốt nhất khi ít hứng nhất. Ông từng trèo qua hàng rào cao 15 bộ để vào hồ bơi tập sau giờ (ba lần mỗi tuần) cho nỗi sợ nước chai đi.
Xương thì không chai được. Nhưng tâm trí chai sạn không làm lành được xương. Phim X-quang cho thấy xương bánh chè bị nứt; quân dự bị có chấn thương lâu lành thì bị cho về, nên ông rời BUD/S. Ông đi tàu hỏa ba ngày từ San Diego tới Chicago (vì sợ không gian hẹp trên máy bay). Ngày đầu ông nghi ngờ mình có còn muốn làm SEAL; ngày thứ hai nghĩ tới nghề lính cứu hỏa; ngày thứ ba, đứng trước gương trong toilet trên tàu, ông thừa nhận: "Tôi sợ phải làm lại từ ngày một, tuần một." Ông đã ly hôn, nhưng khi Pam ra ga đón, ông lại ngủ với vợ cũ.
Từ tháng Năm tới tháng Mười một. Ông tập phục hồi đầu gối ở Indiana, cân nhắc Thủy quân lục chiến và các sở cứu hỏa, rồi cuối cùng gọi BUD/S xin quay lại. Họ bảo ông sẽ bắt đầu lại từ ngày một tuần một (áo trắng) và đây là cơ hội cuối. Khóa 235 khai giảng sau bốn tuần. Pam báo tin có thai; ông đang nợ thẻ tín dụng 30.000 đô la, vẫn là quân dự bị, không xe, không nhà, không còn yêu. Trước mẹ, ông suy sụp; bà nói bà không cãi được rằng đời ông là một cơn ác mộng, nhưng bà biết ông sẽ vượt qua.
Tâm trí bọc giáp
Tâm trí bọc giáp. Nằm trên ghế sofa nhà mẹ, ông nhận ra một tâm trí chai sạn là chưa đủ nếu nền móng, tức nhân cách, đã bị những sang chấn chưa được nhìn lại trong quá khứ làm rạn nứt. Nỗi sợ của ông không nằm ở nước hay BUD/S; nó đến từ việc tự chối bỏ mình, chối bỏ quá khứ và người cha (ông từng nói với mọi người rằng cha mình đã chết). Muốn có tâm trí bọc giáp, phải đi ngược lại quá khứ, thừa nhận từng sự việc, chấp nhận chúng là một phần của mình và dùng chúng làm nhiên liệu. Ông ví như chạy một cuộc đua 100 dặm với chiếc ba lô 50 pound; về sau trút được sức nặng ấy, ta sẽ chạy nhanh hơn. Theo ông, Tuần địa ngục thứ ba trong một năm sẽ cho ông một "bằng tiến sĩ về nỗi đau".
Khóa 235 và hai ống chân nứt
Shawn Dobbs. Khóa 235 có 156 người ngày đầu. Shawn Dobbs là một cậu trai nghèo ở Jacksonville, cao 5 bộ 4, nặng 188 pound, một vận động viên ưu tú. Cậu so mình với bạn cùng khóa, hay khoe khoang; trong đội thuyền "Xì Trum" (toàn người thấp), cậu ép quá sức khiến chính đội mình nản chí (hai người bỏ cuộc). Về sau cậu bị chuyển sang một đội người cao, thấy mình thua kém về di truyền, nền móng rạn vỡ, và bỏ cuộc vào tối thứ Hai (mưa lớn cả tuần, khẩu phần ăn sẵn lạnh ngắt, không có bữa nóng). Sau này cậu kể với David rằng khi ấy mình đang mài một lưỡi rìu từ chính sự bất an. David biết cậu sẽ bỏ trước cả khi cậu bỏ: cùng một ánh mắt chết lặng như ông lúc rời Pararescue. Còn David thì sống thu mình, "đúng kiểu người hang động".
Bi kịch. Tối thứ Tư, trong bài bơi "sâu đo", còn lại 26 người. John Skop (cao 6 bộ 2, nặng 225 pound) đang bị viêm phổi, phổi có dịch (phù phổi), chìm xuống đáy hồ; đội y tế không cứu được. SBG báo tin thẳng thừng cho cả lớp, và Tuần địa ngục kết thúc sớm 36 giờ (25 trên 156 người hoàn thành). David nhận xét rằng lực lượng đặc nhiệm cần một "tâm trí chai sạn", những sự thật lạnh lùng là một phần của công việc; ông thấy đau buồn, buồn nôn và nhẹ nhõm cùng lúc.
Chạy trên hai ống chân gãy. Cả hai ống chân ông bị nứt xương do quá tải; tuần đi bộ hồi phục bị rút còn 48 giờ. Ông sống cách căn cứ khoảng 20 dặm, trong một căn studio ẩm mốc giá 700 đô la mỗi tháng ở Chula Vista, cùng Pam đang mang thai (hai người đã tái hôn) và con gái riêng của cô, nợ khoảng 60.000 đô la. Giải pháp của ông: trước bình minh, quấn mỗi cẳng chân hai lớp tất ống và băng keo vải làm bó bột tạm, rồi chạy bằng cách đẩy từ cơ gập hông. Ba mươi tới bốn mươi phút đầu mỗi lần chạy là cơn đau khủng khiếp nhất đời ông; ông tự nói với mình ("Chỉ Goggins mới chạy được trên hai cái chân gãy"), tới khoảng phút thứ 40 thì cơn đau lùi lại; ông làm vậy mỗi ngày. Rồi ông lần lượt qua bài Chống đuối (bị trói tay chân, đạp chân kiểu cá heo, bài khó nhất với ông), qua một bài đạp nước mang vật nặng kèm bơi 50 m ở Giai đoạn hai (phải dùng cả ba lần thử), rồi phát huy hết sức trên đảo San Clemente ở Giai đoạn ba; cuối cùng các huấn luyện viên còn loại ông khỏi những trận phạt tập thể vì ông "thích chúng". Cuối cùng ông tốt nghiệp BUD/S cùng Khóa 235 (130 bạn cùng khóa đã rung chuông). Mẹ ông có mặt; ông thấy buồn nhiều hơn vui và chỉ muốn tìm nhiệm vụ bất khả tiếp theo. Trong lịch sử BUD/S, ông là người Mỹ gốc Phi thứ 36 tốt nghiệp.
Thử thách #5: hình dung
Thử thách #5 (hình dung). Chọn một chướng ngại hay mục tiêu, hình dung cả lúc thành công lẫn những khó khăn sẽ gặp, và lên kế hoạch tấn công chúng (ông thường lái xe đi hết đường đua trước khi thi). Chuẩn bị sẵn câu trả lời cho "những câu hỏi đơn giản": vì sao bạn làm việc này, điều gì thúc đẩy bạn, nhiên liệu (bóng tối) của bạn từ đâu tới, điều gì đã làm chai tâm trí bạn, để dùng khi nỗi đau và nghi ngờ ập đến. Hình dung không bao giờ thay được việc làm; bạn "không thể hình dung những lời dối trá". Hãy lên lịch chịu khổ mỗi ngày; thành công có khi chỉ là đánh bại một nỗi sợ cả đời. Có thể chia sẻ câu chuyện #armoredmind của bạn.
Câu hỏi thường gặp
Tâm trí bọc giáp khác tâm trí chai sạn thế nào?
Tâm trí chai sạn dày lên nhờ chịu khó khăn thường xuyên. Tâm trí bọc giáp còn cần nền móng vững, tức là thừa nhận và nhận lấy toàn bộ quá khứ, kể cả những sang chấn chưa được nhìn lại. Goggins thấy nỗi sợ của mình đến từ việc tự chối bỏ, không phải từ nước.
Goggins chạy trên hai ống chân gãy như thế nào?
Ở khóa 235, cả hai ống chân Goggins bị nứt xương do quá tải. Ông chịu đau và tiếp tục chạy để không bị loại, vì đây là cơ hội cuối cùng. Câu chuyện cho thấy ông chọn đi tiếp, nhưng sách cũng nói rõ cơ thể có giới hạn của nó.
Thử thách #5 yêu cầu làm gì?
Thử thách #5 là thử thách hình dung. Chọn một chướng ngại hay mục tiêu, hình dung cả lúc thành công lẫn những khó khăn sẽ gặp, rồi lên kế hoạch đối phó. Chuẩn bị sẵn câu trả lời cho những câu hỏi đơn giản như mình ở đây làm gì.
