Cơ thể Goggins sụp đổ ở Badwater 2014, và giãn cơ đưa ông trở lại. Chương cuối Can't Hurt Me khép lại bằng câu hỏi nếu như thì sao.
Tóm tắt
Chương 11 của Can't Hurt Me là lúc cơ thể Goggins sụp đổ sau Badwater 2014 và ông tưởng mình sắp chết. Giãn cơ nhiều giờ mỗi ngày đưa ông trở lại, và cuốn sách khép lại bằng câu hỏi nếu như thì sao, thay cho một Thử thách đánh số.
Ý chính
- Cơ thể cần hồi phục và giãn cơ, không chỉ cần chịu đựng.
- Biết ơn những gì đã vượt qua mở ra một chặng mới.
- Tha thứ cho quá khứ giúp hòa giải với người thân.
- Câu hỏi nếu như thì sao đẩy ta xa hơn giới hạn mình tưởng.
Áp dụng ngay hôm nay
Dành 10 phút hôm nay để giãn cơ chậm rãi, rồi viết một câu bắt đầu bằng "Nếu như mình..." về điều bạn chưa dám thử.
Badwater 2014 và bí ẩn y khoa
Badwater 2014. Năm ấy Cơ quan Công viên quốc gia không duyệt lộ trình quen thuộc, nên Kostman vẽ lại đường đua, xuất phát ngay chân một con dốc dài 22 dặm. David đứng ở vạch xuất phát nặng hơn cân nặng thi đấu 11 pound (10 pound tăng chỉ trong tuần trước đó) và đã cảm thấy có gì đó không ổn.
Bối cảnh. Trước đó là hai năm chạy rất tệ (chạy sáu dặm đã chóng mặt; năm 2013 ông đi bộ hơn 100 dặm ở Badwater và về thứ 17). Rồi ông thắng giải Frozen Otter 100K (Wisconsin, tháng 1 năm 2014, nhiệt độ 0 độ F, tuyết đọng thành đống, mặt băng; đinh bám giày gãy; mồ hôi làm da bị cọ xát; nghi ngón chân bị bỏng lạnh): lần đầu tiên từ khi sửa tim, ông cảm thấy cơ thể được cấp đủ oxy. Ông cho rằng nhờ dáng chạy học theo Karl Meltzer: tiếp đất nhẹ bằng phần trước bàn chân, đầu giữ yên, "nảy như con dê núi". Ông về đích sau 16 giờ, lập kỷ lục đường đua mà không mất ngón chân nào, và tin rằng những năm đẹp nhất còn ở phía trước.
Chuẩn bị từ Chicago. Khi ấy ông là huấn luyện viên dự bị BUD/S ở Chicago, năm cuối cùng trong quân ngũ. Ông chạy 10 dặm đi làm và 10 dặm về, chạy thêm giờ trưa, cuối tuần chạy 35 tới 40 dặm, mỗi tuần 130 dặm, luyện nóng trong nhiều lớp đồ nỉ (15 pound quần áo ướt). Giai đoạn giảm tải lại khiến ông thấy tệ hơn: không thấy đói, không ngủ được, adrenaline dâng từng đợt, tim loạn nhịp, tích nước tăng cân; bác sĩ thấy tuyến giáp hơi lệch nhưng không có kết luận gì; ở Vegas ông chỉ chạy được mỗi lần 3 dặm. Trong cuộc đua, nhịp tim ông cao suốt con dốc (lên tới đỉnh ông ở hạng 6, 7), rồi không hồi lại được ở đoạn đổ dốc, cơ đùi co giật. Ông đi bộ 4 dặm, nghỉ trong một nhà nghỉ ở Lone Pine với đội y tế, thử lại, rồi bỏ cuộc ở khoảng dặm 50, một điều rất hiếm với ông, vì cảm thấy nếu đi tiếp vào dãy Sierra có thể ông không sống nổi.
Bí ẩn y khoa. Về tới Vegas, ông suýt gục ở quán Elephant Bar (nhìn một thành ba) và mẹ chở ông vào phòng cấp cứu; bác sĩ "không thấy gì" và khuyên nghỉ ngơi. Ở Chicago, bác sĩ của ông kiểm tra tuyến giáp (hơi thấp hơn mức nên có), sàng lọc bệnh Lyme, viêm gan, viêm khớp dạng thấp và nhiều thứ khác; sau đó chẩn đoán bệnh Addison (thiếu cortisol; theo bác sĩ, bệnh này phổ biến ở lính SEAL) và kê hydrocortisone, DHEA, Arimidex; thuốc làm ông tệ hơn. Các bác sĩ nghĩ ông hoặc mắc chứng nghi bệnh, hoặc đang hấp hối. Ở chỗ làm, ông giấu hết ("không để lộ điểm yếu"), cho tới một buổi sáng mùa thu năm 2014, khi ấy 38 tuổi, ông không thể ra khỏi giường.
Nhìn lại cả đời và lối thoát nhờ giãn cơ
Nhìn lại cả đời mình. Tin rằng mình sắp chết, ông tua lại cả cuộc đời: bạo hành, béo phì, những lần ly hôn, hai ca mổ tim, học bơi và chạy trên hai ống chân gãy, nỗi sợ độ cao và nước biến thành nhảy dù và lặn kỹ thuật, hơn 60 cuộc siêu marathon, kỷ lục hít xà, các buổi nói chuyện, chiến trận. Ông thấy biết ơn chứ không buồn: "tổng cộng của những chướng ngại tôi đã vượt qua". Trong khoảnh khắc ấy, ông tha thứ cho chính mình thời trẻ (cậu bé gian lận vì xấu hổ không đọc được, chỉ mong có bạn) và buông bỏ cay đắng với những kẻ phân biệt chủng tộc và những người từng bạo hành mình: "Tôi trân trọng họ vì họ đã góp phần tạo nên tôi." Cơn giận của ông từng thiêu đốt người khác và giới hạn sự nghiệp của ông. Ông tìm được bình yên, và giải thích nỗi đau có thể mở ra một trạng thái kết nối tập trung tuyệt đối vào một điểm như thế nào (những người nhảy múa San ở miền nam châu Phi, những người hành hương Tây Tạng phủ phục dọc đường, các nhà sư Nhật chạy 1.000 cuộc marathon trong 1.000 ngày).
Lối thoát nhờ giãn cơ. Nằm đó, ông sờ thấy khối cứng ở đáy hộp sọ và những khối trên hông đã to ra. Ông nhớ tới Joe Hippensteel, năm 2010 là chuyên gia về tầm vận động và giãn cơ cho SEAL, một cựu vận động viên mười môn phối hợp từng tự chữa lành cho mình. Hippensteel từng bảo cơ thể ông như những sợi cáp thép, cần hàng trăm giờ giãn cơ, nhưng khi đó David bỏ ngoài tai. Giờ ông nhận ra mình đã thấp đi gần hai inch. Ngay hôm đó ông bắt đầu giãn cơ: ngồi bắt chéo chân trên sàn, giãn cơ đùi trước khi đứng, tư thế con bướm, giãn đùi trước hai chân, giãn bắp chân. Cơ thắt lưng chậu (psoas), "cơ chiến hay chạy", luôn co cứng vì stress độc hại, ba lần Tuần địa ngục, trường Biệt kích, Delta, chiến tranh và các cuộc siêu marathon, đã kéo lệch khung chậu và nén cột sống của ông. Hippensteel nói: "cơ của anh như miếng bít tết đông đá, máu không lưu thông được." Ngày đầu ông giãn 2 giờ, ngày hai 6 giờ, rồi lên tới 12 giờ mỗi ngày (giãn cả ở bàn làm việc), sau đó sáu giờ mỗi ngày suốt nhiều tuần, nhiều tháng, nhiều năm; tới giờ ông vẫn giãn cơ. Sau vài tháng, các khối cứng nhỏ lại và ông ngưng mọi loại thuốc, trừ thuốc tuyến giáp. Phương châm: "bình yên nhưng không bao giờ thỏa mãn".
Về sau, hòa giải và triết lý cuối cùng
Những người trong câu chuyện, về sau. Tháng 11 năm 2015, ông nghỉ hưu với cấp bậc Chief (Thượng sĩ), là người duy nhất hoàn thành TAC-P của Không quân, ba lần Tuần địa ngục trong một năm (hoàn thành hai lần), BUD/S và trường Biệt kích Lục quân. Freak Brown thành luật sư ở Philadelphia; Sledge vẫn là SEAL (chạy marathon, thi Ironman); Shawn Dobbs thành Thiếu tá Hải quân (Lieutenant Commander), hoàn thành Ironman và là học viên danh dự của Trường lặn nâng cao; SBG giờ phân tích dữ liệu cho Bộ Tư lệnh Tác chiến đặc biệt Hải quân ("một mọt sách có góc cạnh"); mẹ ông lấy bằng thạc sĩ, tham gia một tổ công tác về bạo lực gia đình và làm phó chủ tịch phụ trách cấp cao (senior associate VP) ở một trường y tại Nashville. David thi lấy lại chứng chỉ cấp cứu viên (EMT), đứng đầu lớp nhờ học thuộc bằng cách chép tay; tốt nghiệp Học viện huấn luyện cứu hỏa TEEX với danh hiệu Học viên danh dự cao nhất; trở lại với siêu marathon (năm 2016 thắng giải Strolling Jim 40 dặm và Infinitus 88K) và trở thành lính cứu hỏa rừng ở Montana.
Hòa giải. Mùa hè năm 2015, nửa đêm, ở nhà mẹ, ông nhận cuộc gọi của anh trai Trunnis Jr. (giờ là tiến sĩ, làm quản lý ở một trường đại học và là một người cha tốt): con gái 18 tuổi của anh, Kayla, đã chết vì một viên đạn lạc ở Indianapolis. David lái xe năm giờ trong mưa; hai anh em ôm nhau, và những hiềm khích cũ không còn quan trọng nữa.
Triết lý cuối cùng. Đời là bể khổ (như Đức Phật đã nói); phần lớn chúng ta tìm sự thoải mái, và nó làm ta mềm yếu. Những giới hạn ta chấp nhận trở thành lăng kính qua đó người thân nhìn ta; khi ta cố thoát ra, sự tự nghi ngờ và nỗi đau ập tới, và ngay cả người gần gũi cũng có thể nghi ngờ ta (như hồi mọi người đều không tin vào kế hoạch giảm 106 pound). Theo ông, những cuộc trò chuyện quan trọng nhất là cuộc trò chuyện với chính mình; ta là kẻ ghét bỏ mình tệ nhất. Lời đáp là hỏi: "Nếu như thì sao?" Câu hỏi ấy nhắc rằng bạn không biết giới hạn của mình cho tới khi đặt tất cả lên bàn cân, và nó cho phép bạn đối diện những ký ức đen tối nhất để dùng chúng làm nhiên liệu. Người ghen tị nhìn thấy nhà tù của chính họ trong ánh sáng của bạn; biết đâu họ cũng sẽ nhảy qua hàng rào. Ông mong người đọc đối diện giới hạn của mình, làm chai tâm trí và tới được điểm mà nỗi đau không còn làm mình đau nữa, nhưng hành trình ấy không có điểm kết thúc.
Ở tuổi 43. Nhờ giãn cơ, ông khỏe hơn thời hai mươi mấy tuổi. Năm 2018, ông trở lại các đội cứu hỏa rừng: đám cháy 416 gần Durango, Colorado (lan từ 2.000 lên 55.000 mẫu Anh, tức khoảng 800 lên 22.000 ha). Ông đào đường băng cản lửa quanh nhà dân trên những sườn núi cao 10.000 bộ; một cái cây đổ chỉ cách một đồng đội tám inch; ca làm 18 tiếng với mức lương 12 đô la một giờ; sáu ngày không thay quần áo; đồng đội trẻ hơn ông từ 15 tuổi trở lên; dọn xong một đường băng cản lửa dài 3,2 dặm. Giờ ông chạy 7 phút 15 giây mỗi dặm (so với 8 phút 35 giây lúc 33 tuổi), không cần quấn băng; cơn giận giờ phải được gọi ra một cách có ý thức. Ông thề sẽ tiếp tục đặt những mục tiêu bất khả và đáp lại người hoài nghi bằng câu "Nếu như thì sao?", cũng là dòng cuối cùng của sách.
Câu hỏi thường gặp
Chuyện gì xảy ra với Goggins sau Badwater 2014?
Sau Badwater 2014, Goggins chóng mặt, mệt kiệt và các bác sĩ không tìm ra nguyên nhân rõ ràng. Ông nhận ra cơ bắp co cứng nhiều năm đã kéo lệch khung chậu và nén cột sống. Ông bắt đầu giãn cơ nhiều giờ mỗi ngày và dần khỏe lại.
Giãn cơ giúp Goggins như thế nào?
Theo lời khuyên của chuyên gia Joe Hippensteel, Goggins giãn cơ 2 giờ ngày đầu, rồi lên tới 12 giờ mỗi ngày, sau đó sáu giờ mỗi ngày suốt nhiều năm. Các khối cứng nhỏ lại, ông ngưng hầu hết thuốc, và ở tuổi 43 ông thấy khỏe hơn thời hai mươi mấy.
Vì sao chương cuối không có Thử thách đánh số?
Chương 11 khép lại cuốn sách bằng lời kêu gọi nếu như thì sao thay cho một Thử thách có số thứ tự. Goggins muốn người đọc tự đặt câu hỏi ấy cho đời mình: nếu như mình thử điều tưởng như bất khả thì sẽ ra sao.
